คัมภีร์ปฏิรูปมนุษย์ : หน้า 344/397

คัมภีร์ปฏิรูปมนุษย์ สุดยอดอบายมุข คือการคบคนชั่วเป็นมิตร แม้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงชี้ให้เห็นถึงโทษภัยของอบายมุข น ถึง 5 ประเภทก็ตาม แต่ก็ได้ทรงแสดงว่า ในบรรดาอบายมุข 5 การคบคนชั่วเป็นมิตรที่อันตรายร้ายแรงที่สุด ทั้งนี้เพราะมิตรชั่วย่อมชักนำ เราเข้าไปเกี่ยวพันกับอบายมุขอีก ๕ ชนิดได้โดยง่าย ทำนองเดียวกับผู้ที่ กำลังทำผิดศีลข้อที่ ๕ ย่อมมีโอกาสทำผิดศีลข้อที่ ได้โดยง่าย ฉะนั้น มิตรเทียม – มิตรแท้ ๑-๔ เพื่อที่จะช่วยให้คนเรารู้จักพิจารณาแยกแยะว่า ลักษณะนิสัย ของผู้คนที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเราว่า ใครดี ใครเลว ใครเป็นมิตรแท้ หรือ มิตรเทียม ใครควรคบ ไม่ควรคบ หรือควรทำอย่างไร พระพุทธองค์ได้ ๓๓๐ ทรงแบ่งผู้คนในสังคม ตามลักษณะนิสัยออกเป็น ๒ ประเภทใหญ่ๆ คือ ๑. มิตรเทียม ๒. มิตรแท้ ๑. มิตรเทียม หมายถึงคนเลว มิตรชั่วหรือศัตรูเทียมมิตร พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแบ่งมิตรเทียมออกเป็น ๔ ประเภท และทรงแสดง พฤติกรรมเลวของมิตรเทียมไว้ให้ดูพอเป็นตัวอย่าง ประเภทละ ๔ ข้อ รวมเป็น ๑๖ ข้อ ซึ่งแสดงได้ด้วยตารางดังนี้