ความเห็นเกี่ยวกับสุขและการพัฒนาจิต : หน้า 172/288

प्रโยค - ปัญญสมิตาปลากิภรรถพระวัณี ปุริวาร วันฉนา - หน้าที่ 885 ความระงับความกระวนกระวายในกายและจิต ชื่อว่าปสทิทธิ์. สุขทางกายทางจิต ชื่อว่าสุข. จริงอยู่ สุขทั้ง 2 อย่างนั้น ย่อมเป็นอุปนิสัยของฉัน สภอิ. ความที่มีอามณ์เดียว ชื่อว่าสมาธิ. วิสาสนาอย่างอ่อน ชื่อว่าถูกบรรทัดสอนะ: ยถาฑูฎบญาณ- ทัฬสะแน เป็นชื่อว่างของญาณทีรู้ความเกิดและความเสื่อม. จริงอยู่ ความที่ดิถิม่เดียว ย่อมเป็นอุปนิสัยใจ แห่งวิสาสนาอย่างอ่อน. วิสาสนาอย่างแรง ซึ่งจัดเป็นชั้นยอด เป็นเหตุให้ถึงความ ปลิดตัวเสีย ชื่อว่ามีพิทา. อธิษฐาน ชื่อว่าธา. อธิษฐาน ชื่อว่ามุติติ. จริงอยู่ อธิษฐานทั้ง ๔ อย่าง ย่อมเป็นอุปนิสัยปัจจัย แห่งอธิษฐาน [๖๒๗] ปัจจเวกขญาณ ชื่อว่ามิตติญาณทัสสนะ. สองทว่า วิญญุติตาญาณทัสสนะ อุปมาเทียบพุทธาย มีความว่า วิญญุติตญาณทัสสนะ เพื่อประโยชน์แก่ความดับทุกข์ ปัจจัยมิได้ จริงอยู่ วิญญุติตญาณทัสสนะนั้น ชื่อว่าเป็นปัจจัยแก่ความ ดับทุกข์ปัจจัยมิได้ เพราะเมื่อวิญญุติตญาณทัสสนะอันโโยคาพจบรรลุต โดยลำดับแล้ว กิเลสและกองทุกข์ยังดับสนิทแน่นแท้ นี้แหละ.