การสร้างบารมีและนิสัยดี : หน้า 14/334

ไว้ในพระนิพพาน หรือบารมีย่อมกำจัดข้าศึก คือกิเลสของสัตว์ทั้งหลายไว้ในพระนิพพาน จากความหมายดังกล่าวข้างต้น เช่น บารมีย่อมขัดเกลาสัตว์ให้หมดจด, ตักตวงคุณไว้ใน สันดาน, ทำลายปฏิปักษ์อื่นจากธรรมกาย กล่าวในทางปฏิบัติ บารมีจึงเป็นนิสัยต่าง ๆ ที่ใช้ทำลาย ปฏิปักษ์ต่อการเข้าสู่ศูนย์กลางกายอยู่เป็นนิตย์ อันเป็นที่สถิตของพระธรรมกายในตัวนั่นเอง บารมี คือ ความดีอย่างยิ่งยวด ที่ทุกคนจะต้องทำจนกระทั่งกลายเป็นนิสัย เป็นสันดานข้ามภพ ข้ามชาติต่อไป หรือกล่าวอีกนัย บารมี ก็คือนิสัยทุ่มชีวิตเป็นเดิมพันในการละเว้นความชั่ว ทำความดีและ กลั่นใจให้ผ่องใส เพื่อให้บรรลุเป้าหมายอันสูงสุดคือการทำพระนิพพานให้แจ้ง ขจัดทุกข์ให้หมดสิ้นเชื้อ ไม่เหลือเศษ, ทำอย่างยิ่งยวด หมายถึงทำแบบเอาชีวิตเป็นเดิมพัน และทำอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต ทัศ แปลว่า ครบ ถ้วน บารมี 10 ทัศ จึงเป็นนิสัยทั้งสิบที่ต้องสั่งสมให้ครบถ้วน นิสัย คือ ความประพฤติที่นอนเนื่องอยู่ในสันดาน นิสัยดี ๆ เกิดจากความดีที่ย้ำคิด พูด ทำซ้ำๆ บ่อยๆ จนฝังแน่นอยู่ในใจ ไม่ยักเยื้องแปรผัน ซึ่งต้องทุ่มเทเอาชีวิตเป็นเดิมพันสร้างขึ้นมา เพื่อให้ใจพร้อมที่จะสวนกระแสกิเลส แล้วมุ่งเข้าสู่ กระแสธรรมเป็นปกติ หากทำดีได้เป็นค เป็นครั้งคราวยังไม่นับเป็นนิสัย เช่น ทำทานเป็นคราวๆ เมื่อเกิด ความตระหนี่หรือประมาทก็เลิกทำ หรือ วันไหนใจดีก็รักศีลมั่นคง วันไหนใจต่ำลงก็ละศีลลงไป เป็นต้น “สร้างบุญ” ต่างจาก “สร้างบารมี” เมื่อใดได้ทำความดี บุญย่อมเกิดขึ้นทันทีแล้วสะสมอยู่ ในใจ แต่หากยังไม่คิดสร้างให้เป็นนิสัย หรือไม่แก้ไขนิสัยตนเอง ก็ยังไม่ถึงขั้นเป็นการสร้างบารมี เป็น แต่เพียงการทำบุญ เช่น ช่วยงานการกุศล แต่ก็ทะเลาะกับคนโน้น จับผิดคนนี้, สร้างบุญไปก็แอบ ประพฤติผิดศีลไปด้วย, คิดว่าทำบุญได้บุญก็พอแล้วความประพฤติจะเป็นอย่างไรก็ช่าง เป็นต้น กล่าว คือ ยังมีนิสัยเสีย ๆ อยู่มากในขณะทำบุญนั้นเอง กระทั่งบางทีกลับพอกพูนนิสัยเสียเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดย มิได้สนใจจะปรับปรุงแก้ไขในด้านนิสัยใจคอ จึงชื่อว่า ยังมิใช่นักสร้างบารมี เป็นแต่เพียงผู้แสวงบุญ ส่วนบารมีเป็นเรื่องของการฝึกขัดเกลานิสัยให้เกิดนิสัยดีๆ มี 10 ประเภท ๆ การสร้างบารมีคือ การสร้างนิสัยดี ๆ ซึ่งจะสร้างที่ใดก็ได้ บารมี ยิ่งสร้างในแหล่งดีๆ มีบัณฑิต นักปราชญ์ กัลยาณมิตรอยู่มาก ก็จะสร้างนิสัยได้ดี มีคุณภาพ และสำเร็จได้รวดเร็ว หากได้บุญแต่ ไม่ได้นิสัยดีๆ ติดไป บุญจะส่งผลให้ชาติหน้าสะดวกสบาย แต่นิสัยเสีย ๆ ของตนจะทำให้ตนเองตกต่ำลง เรื่อยไปในแต่ละชาติ ในที่สุดก็พลาดจากสิ่งดี ๆ นั้นทั้งหมด เช่น หากนิสัยดีๆ ทางศีลและปัญญาหย่อน เมื่อบุญส่งผลให้รวย แต่เอาความรวยไปใช้ในทางผิด ผลาญทรัพย์ไปกับอบายมุขบ้าง หรือได้ทรัพย์ มาจากมิจฉาอาชีวะบ้าง ทำให้ตกนรกหนักยิ่งกว่าสมัยที่ยากจนเสียอีก หากนิสัยทางศีลและเนกขัมมะ หย่อนไป เมื่อบุญส่งให้รูปงาม ก็เอาไปใช้ในทางเจ้าชู้ ทำให้ตกนรกหนักยิ่งกว่าตอนที่ขี้ริ้วขี้เหร่เสียอีก หรือเมื่อบุญจากการเป็นกัลยาณมิตรส่งผลให้ได้พบปราชญ์บัณฑิต แต่เมื่อพบแล้วกลับดื้อรั้นมีทิฏฐิ บ ท นำ DOU (13)