การสร้างถิ่นปลอดภัย : หน้า 138/334

ในถิ่นบิดาของเราแล้ว เหยี่ยวตัวนี้ต้องไม่พอมือเราในการทำศึกต่อสู้กันแน่!” เหยี่ยวถามว่า.. “เจ้านกมูลไถ! แล้วถิ่นบิดาเจ้าอยู่ตรงไหน?” “ก็ทีก้อนดินคันไถน่ะซิ!” นกมูลไถตอบ เหยี่ยวปล่อยนกมูลไถให้บินหนีไป นกมูลไถรีบบินกลับไปในถิ่นของตนทันที แล้วขึ้นไปยืน อยู่บนดินก้อนใหญ่ เหยี่ยวตั้งท่ารออยู่แล้วจึงสู่ปีกโฉบลงมาเร็วแรง นกมูลไถกะจังหวะอย่างดี เมื่อ เหยี่ยวใกล้ถึงตัวก็หลบกลับเข้าไปในระหว่างก้อนดิน เหยี่ยวไม่อาจยั้งความเร็วได้ทัน พลาดไป กระแทกก้อนดิน อกแตก ตาถลน ตายคาที่อยู่บนก้อนดินนั้นเอง... ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า นกมูลไถคือตถาคตแล จากชาดกเรื่องนี้ นกมูลไถอยู่ในแดนศัตรูจึงถูกจับ ต่อเมื่อได้มาอยู่ในถิ่นดั้งเดิมของตน ซึ่งเป็นถิ่นปลอดภัย ก็สามารถกำจัดอันตรายไปโดยไม่ยาก แต่การจะทำถิ่นตนให้ปลอดภัยได้ ต้องคุ้นเคยช่ำชองชำนาญในถิ่นเสียก่อน เหมือนนกมูลไถที่รู้สภาพดิน ตำแหน่งก้อนดิน ทิศทางหลบ และช่องทางดิน ยิ่งคุ้นเคยมากก็ยิ่งปลอดภัยมาก ที่อโคจรเป็นแดนอันตรายของนักสร้างบารมี กาม คือ อริศัตรู ถิ่นที่อยู่อันปลอดภัยของนักสร้างบารมีคือศูนย์กลางกาย ทำให้เกิดสติยับยั้งเกิดพลังปัญญา พาเอาตัวรอดจากกิเลสได้ ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ว่า “เมื่อพวกเธอเที่ยวไปในอโคจรเป็นแดนอื่น มารย่อมได้ช่อง มารย่อมได้อารมณ์ อโคจรเป็น แดนอื่นของภิกษุก็คือกามคุณห้านั้นเอง” “นิสัยไม่ชอบที่อโคจร เช่น ถิ่นที่มากด้วยกามคุณ ถิ่นคนพาล, ชอบใจถิ่นแห่งภูมิปัญญา, ชอบอยู่ในหมู่บัณฑิตนักปราชญ์ และคุ้นกับการนำใจไว้ที่ศูนย์กลางกายอยู่ตลอดเวลา” ทั้งหมด นี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในปัญญาบารมี 4.14 ปัญญาข้ามชาติ 1 สาเหตุที่ตรัสชาดก พระทศพลประทานโอวาทแก่พระเจ้าโกศลถึงราชธรรม แล้วตรัสถึง โบราณกษัตริย์ทั้งหลายตั้งอยู่ในโอวาทของบัณฑิต เสวยราชย์โดยธรรม ยังเทพนครให้เต็มบริบูรณ์ เมื่อพระเจ้าโกศล ทรงทูลอาราธนา จึงทรงนำอดีตมาตรัสดังนี้ ในอดีต พระเจ้าพรหมทัตแห่งนครพาราณสีทรงเลี้ยงนกไว้ 3 ตัวเป็นนกประจำราชสำนัก เตสกุณชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 61 หน้า 537-578 บทที่ 4 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ปั ญ ญ า บ า ร มี DOU 121