ความตาย ใยต้องเศร้า : หน้า 307/334

ญาติสนิทๆ ทั้งหมดของชายหนุ่มผู้นี้จึงพากันจ้องมองอย่างเหยียดหยัน คล้ายตำหนิติเตียน พากัน เดินมารุมด่าว่า.. “พี่ชายตาย! ทำไมเจ้าไม่ร้องไห้?” น้องชายผู้ตายสลดใจเหลือประมาณ แต่มิได้สลดใจที่พี่ชายตาย กลับสลดใจในหมู่ญาติพวกนี้ เพราะหมู่ญาติพวกนี้ได้ตายไปแล้ว! ผู้ประมาทชื่อว่าคนตาย! ชายหนุ่มจึงค่อย ๆ กล่าวอธิบายแก่ หมู่ญาติว่า.. “ท่านทั้งหลายยังไม่รู้จักโลกธรรม 8 ประการ เพราะความที่ตนเป็นคนบอดเขลาจึงพากัน ร้องห่มร้องไห้ว่าพี่ชายของเราตาย ความจริงแม้ตัวฉันเองก็จะต้องตาย เหตุไรท่านทั้งหลายไม่ร้องไห้ ถึงฉันผู้จะต้องตายบ้างล่ะ! และแม้ท่านทั้งหลายก็จะตาย แล้วเหตุไรจึงไม่ร้องไห้ถึงตนเองบ้าง? สังขารทั้งปวงเป็นของไม่เที่ยง ต้องเสื่อมสิ้นไปเป็นธรรมดา จะหาคงสภาพยืนยงนั้นไม่มีเลย ท่านทั้งหลายไม่รู้โลกธรรม 8 จึงได้แผดเสียงร้องไห้กันใหญ่ เอาแต่ร้องไห้ถึงแต่คนตายแล้ว กลับ ไม่ร้องไห้ให้กับคนที่จะต้องตาย สัตว์ทั้งหลายต้องทอดร่างลงสู่ดินทั้งนั้นทุกคนทุกชนชั้นล้วนไม่มีอิสระ ในสรีระร่างกายนี้เลย ถึงจะเสวยสุขอภิรมย์ชื่นชมร่างกายนี้ก็มีแต่ต้องละทิ้งชีวิตไปทั้งสิ้น แท้ที่จริง สุขและทุกข์ที่แสวงหากันอยู่ในหมู่มนุษย์เป็นของแปรผันไม่จีรังยั่งยืน การคร่ำครวญร่ำไห้ ไม่เป็น ประโยชน์อันใดสักนิด ไฉนปล่อยให้ความคิดโศกเศร้ามารุมเร้าท่วมทับท่านได้เล่า พวกนักเลงและ ขี้เมาไม่ทำความเจริญทั้งแก่ตนและคนอื่น เป็นคนพาลห้าวหาญไร้ความขยันหมั่นเพียร เป็นคนโง่งม ย่อมสำคัญนักปราชญ์ว่าเป็นคนพาล เมื่อทุกข์เพียงเล็กน้อยเกิดขึ้นก็มัวเสียใจคร่ำครวญร้องไห้ เพราะไม่รู้โลกธรรม 8 อย่างถ่องแท้ แล้วมาสำคัญเราว่าเป็นพาล ไม่ยอมร้องไห้ให้เหมือนกันกับเขา” ญาติทั้งหมดนั่งฟังอย่างสงบจบลงแล้ว ก็หายเศร้าโศก ทำฌาปนกิจเสร็จแล้วก็แยกย้ายกัน กลับบ้านไปทำงานของตน ๆ กันตามปกติ.. ประชุมชาดก มาเป็นตถาคตแล พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า บัณฑิตในครั้งนั้นมา จากชาดกเรื่องนี้ ชายหนุ่มฝึกฝนอยู่บนโลกธรรมอย่างช่ำชองชำนาญ จนกระทั่งใจ ไม่สั่นคลอนไปกับความโศกเศร้า และสามารถทนเสียงกระทบกระเทียบจากผู้อื่นได้ การรักษาใจให้ เป็นกลางเช่นนี้นับว่าทำได้ยากยิ่ง เพราะหากยังมีความปรารถนาลามกอยู่ก็ยากที่จะตัดใจไม่อาลัย ในโลกธรรมได้ ดังนั้นผู้ที่จะสั่งสมอัธยาศัยแห่งอุเบกขาบารมีจึงต้องหมั่นปลงใจให้ได้เสมอ ๆ ว่าเรา ต้องเสื่อมลาภ เสื่อมยศ ถูกนินทา และประสบทุกขเวทนาอย่างแน่นอน แล้วขจัดความปรารถนา ลามกออกไปจากใจ ต้องฝึกเป็นผู้ที่เห็นคนตายไม่โศก เป็นโรคร้ายไม่โวยวาย ทรัพย์มลายไม่ปรารมภ์ ใครชื่นชมไม่เริงร่า ถูกกล่าวหาไม่นำพา ใครนินทาไม่ซึมเซา ทุกข์รุมเร้าไม่โอดครวญ ประสบผันผวนไม่ รวนเร 2.90 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี