การสนทนาระหว่างพระฤาษีกับพระราชา : หน้า 98/334

สัจจะและธรรมะ ทรงบำเพ็ญทานอยู่หรือ?" พระฤๅษีทูลถาม “พระลูกรัก ฉันไม่โปรดน้ำจัณฑ์ ใจฉันยังยินดีในสัจจะ ในธรรม และในทานอยู่” “ชนบทของมหาบพิตรยังคงรุ่งเรืองดีอยู่ไหม? บ้านเมืองยังเป็นปึกแผ่นดีอยู่หรือ? ฉางหลวง และพระคลังยังบริบูรณ์ดีอยู่หรือเปล่า?” พระฤๅษีทูลถาม “ทั้งหมดยังบริบูรณ์ดีอยู่ พระลูกรัก” พระราชาตรัสตอบ “ขอถวายพระพรมหาบพิตร พระองค์เสด็จมาดีแล้ว พระองค์เสด็จมาไกลก็เหมือนใกล้ ราชบุรุษ ทั้งหลายจงทอดราชบัลลังก์ให้ประทับเถิด” พระฤๅษีทูลเชิญพระบิดา พระราชาทรงเปรมปรีดิ์พระทัย ด้วยว่าพระองค์มิเคยได้สดับเสียงของบุตรรักมายาวนาน เหลือเกิน ทรงฟังเสียงอันไพเราะ และท่าทีอันสง่างามผุดผ่องของบุตรรักจนเคลิบเคลิ้มไปแล้ว พระราชาประทับนั่งลงบนพื้นดิน ด้วยทรงเคารพต่อพระฤาษีจึงมิได้ประทับนั่งบนที่ลาด ใบไม้ให้เสมอกับฤาษี พระเตมียฤๅษีเข้าบรรณศาลา ใบหมากเม่าออกมาแล้วเชิญพระราชาให้เสวย “มหาบพิตร ใบหมากเม่าของอาตมภาพนี้สุกดีแล้ว ไม่มีรสเค็ม ขอจงเสวยเถิด” “ฉันไม่บริโภคใบหมากเม่าหรอกอาหารของฉันไม่ใช่เช่นนี้เลย ฉันเสวยข้าวสาลีปรุงด้วยเนื้อที่ สะอาด ลูกเสวยอาหารอย่างนี้หรอกรึ?” พระราชาทรงฉงนถาม ขณะนั้น พระนางจันทาเทวีพร้อมหมู่สนมนารีเสด็จมาถึงพอดี ทรงเข้าจับพระบาททั้งสอง ของพระปิโยรสแล้วกันแสงมีพระเนตรนองด้วยน้ำพระอัสสุชล จากนั้นมาประทับอยู่ข้างๆ พระราชา “นี่ที่รัก! เธอดูอาหารของลูกเธอสิ!” พระราชาทรงหยิบใบหมากเม่าวางลงในพระหัตถ์ของ พระเทวีและประทานแก่สนมอื่นๆ คนละหน่อย ทุกคนต่างนำใบหมากเม่านั้นมาวางไว้บนศีรษะของ ตนด้วยความเคารพในพระฤๅษี “ลูกรัก! ช่างน่าอัศจรรย์จริง ลูกบริโภคอาหารเช่นนี้แล้ว ทำไมผิวพรรณลูกยังผ่องใสอยู่ ไม่ เห็นเศร้าหมองลงเลย?” พระราชาตรัสถาม “มหาบพิตร อาตมภาพเป็นผู้นอนผู้เดียว การนอนผู้เดียวนั้นทำให้ผิวพรรณของอาตมภาพ ผ่องใส อาตมาภาพมิต้องมีกองกำลังเหน็บดาบเฝ้ารักษา ไม่ได้โศกาดูรถึงเหตุการณ์ที่ผันผ่าน ไม่ ปรารถนาสิ่งยังมาไม่ถึง ยังอัตภาพให้เป็นไปเฉพาะหน้าด้วยใจเป็นสุข ผิวพรรณจึงผ่องใส คนพาลทั้งหลายย่อมเศร้าหมองเหี่ยวแห้งลงไปเพราะ 2 อย่างนั้นคือ ตัวคาดหวังในสิ่งที่ยัง ไม่มาถึง และมัวเศร้าคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงเลยไปแล้วเหมือนไม้อ้อที่เขียวสดถูกถอนทิ้งไว้กลางแดด ฉะนั้น” พระฤๅษีทูลตอบ “พระลูกรัก! พ่อขอมอบกองทัพตลอดจนพระราชนิเวศน์อันรื่นรมย์ให้แก่ลูกในบัดนี้ และจะ ท บ ท ที่ 3 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ น ก ข ม ม บ า ร มี DOU 81