การตัดสินคดี : หน้า 295/334

เพื่อตนเองอย่างเดียวพอ พระราชาตั้งให้อำมาตย์ทั้งห้านี้ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาคดี และทั้งห้าก็พากัน กินสินบนคดโกงชาวบ้านเรื่อยมา วันหนึ่ง มีชาวบ้านคนหนึ่งแพ้คดีเพราะถูกพวกอำมาตย์โกง รู้สึกเจ็บช้ำน้ำใจยิ่งนัก เมื่อหาที่ พึ่งใดไม่ได้จึงเข้าไปพบโพธิปริพาชก แล้วกล่าวว่า.. “ท่านผู้เจริญ! ท่านมาฉันในพระราชนิเวศน์อยู่ทุกวัน แต่ทําไมได้แต่ดูพวกอ่ามาตย์รับสินบน จนชาวบ้านเดือดร้อนอยู่ล่ะ” โพธิปริพาชกเกิดความสงสารชาวบ้าน ยอมเสี่ยงภัยจากพวกอำมาตย์ เดินทางไป โรงวินิจฉัย แล้วตัดสินคดีใหม่ กลับผิดให้เป็นถูก ชาวบ้านแซ่ซ้องสาธุการ ร่ำลือกันไปทั่วพระนคร พระราชาทรงทราบความนั้นจึงขอร้องให้โพธิปริพาชกทำราชการเป็นผู้ตัดสินคดีแทนอำมาตย์เพื่อ ความสุขของชาวบ้าน แต่ท่านปฏิเสธไม่รับตำแหน่ง เพราะมิใช่กิจของบรรพชิต พระราชาจึงต่อรองว่า.. “ถ้าอย่างนั้น ในตอนเช้า ท่านมาฉันที่นี่ ต้องผ่านมาทางนี้ ขอให้ท่านตัดสินสัก 4 คดี ขากลับ อีก 4 คดี เพียงแค่นี้ก็พอให้ชาวบ้านอยู่เย็นเป็นสุข” พระองค์ทรงอ้อนวอนอยู่บ่อย ๆ จนท่านโพธิปริพาชกใจอ่อนยอมรับ เมื่อท่านตัดสินใจจะ ช่วยชาวบ้าน ในครั้งนี้ ท่านก็เตรียมใจไว้แล้วว่าจะต้องเจอภัยในอนาคต แต่มิคาดว่าเวลานั้นจะมาถึง เร็วอย่างยิ่งวันนี้ท่านเข้ามาฉัน แต่เจ้าหน้าที่ให้นั่งบนพื้นเปล่า ท่านก็รู้ว่าพระราชาเสื่อมศรัทธาตนแล้ว ท่านจึงต้องการลาจากไปในวันนี้เสียเลย แต่หักใจยังไม่จากไป เนื่องเพราะต้องการรู้ให้แน่ว่าเกิด อะไรขึ้น? รุ่งขึ้นโพธิปริพาชกข่มใจไปนั่งบนพื้นเปล่าอีกครั้ง คราวนี้เจ้าหน้าที่เอาข้าวคลุกเป็นเดินอาหาร มาถวาย! วันต่อมา ท่านยอมมาอีกครั้งคราวนี้ เจ้าหน้าที่ไม่ยอมให้เข้าห้อง ถวายอาหารให้ที่เชิงบันได ท่านนำกลับไปฉันที่อุทยานตั้งใจว่าวันรุ่งขึ้นจะมาสืบใหม่แต่วันรุ่งขึ้นจะมีสำหรับโพธิปริพาชกหรือไม่? เพราะวันนี้ พระราชาทรงรับสั่งให้ฆ่าโพธิปริพาชกแล้ว! ราตรีนี้ช่างยาวนานเหลือเกิน พระองค์ทรง บรรทมไม่หลับ เนื่องเพราะภาพคุณธรรมความดีงามของโพธิปริพาชกที่ท่านได้แสดงธรรมให้ พระองค์ฟังมาตลอด 12 ปี ผุดขึ้นมาเป็นระลอก พระองค์ทรงเล่าความกังวลพระทัยให้มเหสีสดับ ตั้งแต่เริ่มมีอำมาตย์เข้ามาพัวพัน ดังนี้ ครั้งนั้น พวกอามาตย์รีบเข้ามากราบทูลอย่างตระหนกว่า.. “ข้าแต่สมมติเทพ! เกิดเรื่องใหญ่แล้ว พวกข้าพเจ้าล่วงรู้มาว่าโพธิปริพาชกคนนี้คิดลอบ ปลงพระชนม์เพื่อชิงความเป็นใหญ่ในทวยราษฎร์” ทีแรก พระองค์ทรงหนักแน่น ไม่ทรงเชื่ออย่างเด็ดขาด! ทรงไม่เชื่อว่าผู้มีศีลมั่นคงจะคิดชั่ว เช่นนี้ได้ แต่ ามาตย์ได้ทูลให้พระองค์พิสูจน์ว่า.. 278 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี