บทที่ 5 ชาดกในหมวดวิริยบารมี : หน้า 151/334

บทที่ 5 ชาดกในหมวดวิริยบารมี หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมีเป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องสู้รบกับอธรรม แล้วบารมี 10 เป็น ดังหมู่พลโยธา ถ้าเช่นนั้น วิริยบารมีก็เปรียบกับ “ทัพหน้า” ทัพหน้า เป็นฝ่ายทะลวงฟัน บากบั่นบุกไปข้างหน้าก่อนใคร มิให้กองทัพถูกตรึงอยู่กับที่ เมื่อ เสนาธิการกำหนดแผนได้แล้ว ทัพนี้ก็ลุยไปก่อน ทัพหน้าจึงเป็นสัญลักษณ์แห่งความ “กล้าหาญ” ของกองทัพ เป็นทัพที่ไม่อ่อนล้าหยุดนิ่ง ต้องขยันบุกไปข้างหน้าลูกเดียว ชนิดยอมตายไม่ยอมถอย นิสัยต่าง ๆ ในหมวดหมู่ของวิริยบารมี จึงเปรียบเหมือนเหล่าทหารที่ไม่เกรงกลัวภัย เป็น นักสู้คอยนำกองทัพมุ่งหน้าไปสู่เป้าหมาย ไม่รอคอยให้ข้าศึกมาสยบ วิริยบารมีจึงเป็นเครื่องป้องกัน การถอย มีความเกียจคร้านและความกลัวเป็นข้าศึก วิริยบารมี เป็นเครื่องบ่มนิสัยชอบแก้ไขตนเอง ขยันปรับปรุงตนเอง รักการฝึกตัว ไม่มัวจม อยู่กับความผิดเก่าๆ กล้าหักใจจากบาป เพียรให้ใจอยู่ในบุญมีความสุขและสนุกสนานกับการสวน กระแสกิเลส ชอบมุมานะบากบั่น รักความต่อเนื่องสม่ำเสมอ ไม่ย่อท้อหมดกำลังใจ ไม่ชอบความ เกียจคร้านและความสบาย มีเลือดนักสู้ สวมหัวใจสิงห์ กล้าเผชิญภัย ไม่กลัวลำบาก กล้าแก้ไขเหตุการณ์ และสิ่งแวดล้อม ไม่เกรงกลัวอุปสรรค ไม่ขลาดกลัวการเปลี่ยนแปลง เป็นต้น นิสัยในหมวดหมู่นี้เป็น ศัตรูต่ออุปสรรค เพราะจะทำลายอุปสรรคที่ขวางหน้าได้หมด อุปสรรคไม่อาจเข้าไปอยู่ในใจผู้มีนิสัย หมวดหมู่นี้ได้เลย หากนิสัยแห่งวิริยบารมีบกพร่อง ก็มักเป็นทาสความเกียจคร้านอยู่ร่ำไป จิตใจมักท้อแท้ เหนื่อยหน่ายเนืองนิตย์ ทำให้กลัวความลำบาก เป็นคนไม่สู้ หนีการสวนกระแสกิเลสอยู่ร่ำไป จนใน ที่สุดก็เอาดีไม่ได้สักอย่าง เป็นผู้สิ้นหวังในชีวิต การสร้างบารมีก็มีอันต้องหยุดลง หากตนเองไม่แก้ไข แม้แต่ตัวเอง ซึ่งสิ่งใดจะเป็นที่รักของตนยิ่งไปกว่าตนเป็นไม่มี ก็ย่อมไม่คิดแก้ไขสิ่งใดในโลกอีกแล้ว เพราะสิ่งอื่นในโลกยังเป็นที่รักน้อยกว่าตน ผู้ย่อหย่อนในวิริยบารมี จะไม่กล้าแบกรับภาระหนัก ไม่กล้ารับผิดชอบ จึงชอบทำสบายๆ จะผิดพลั้งพลาดไปบ้างก็ไม่สนใจระวัง เป็นคนไม่สู้งาน เพราะหากต้องมุ่งไปข้างหน้าก็กลัวงาน จะเพิ่ม ปัญหาก็จะตามมา ซึ่งเป็นสิ่งที่คนเกียจคร้านยอมรับไม่ได้ ดังนั้น นักสร้างบารมีจึงควรหมั่น พินิจคุณค่าของความกล้าหาญบากบั่น ขยันหมั่นเพียร มองถึงความมุ่งหมายในอนาคต กล้าเผชิญ ความผิดพลาดซึ่งคงไม่เลวร้ายไปกว่าการอยู่เฉยๆ รอคอยความหายนะ พึงระลึกเสมอว่า “ความสบาย ฆ่าคน ส่วนความลำบากไม่เคยฆ่าใครให้ตายจากความดีเลย” ยอดวิริยะคือ เพียรปราบกิเลส โดยเอาชีวิตเป็นเดิมพัน 134 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี บาร