คุณธรรมของกระต่ายในดวงจันทร์ : หน้า 32/334

ท้าวสักกะทรงเลื่อมใสนิยมยินดีในกระต่ายเหลือประมาณ ทรงประสงค์จะประกาศคุณธรรม ล้ำเลิศของกระต่ายผู้กล้าหาญตนนี้ จึงกล่าวว่า.. “ท่านสสบัณฑิต! เราขอให้คุณธรรมของท่านได้ปรากฏให้เห็นอยู่ตลอดกัปนี้เถิด” ท้าวสักกะทรงบีบเขาบรรพต เขียนภาพกระต่ายสสบัณฑิตไว้ในดวงจันทร์ แล้วเสด็จกลับสู่ เทวโลก ส่วนสหายทั้ง 3 ได้พร้อมเพรียงรักษาศีลบันเทิงใจในป่าสืบไป.. รูปสลักกระต่ายสสบัณฑิตในจันทร์เพ็ญ ยังคงปรากฏเห็นเป็นกระต่ายชัดเจนตราบจนวันนี้ และจะปรากฏตราบจักรวาลสาบสูญสิ้น กระทั่งปรากฏในใจผู้คนจนนิจนิรันดร์ ค่ำคืนเพ็ญ เมื่อทุกหมู่ผู้คนเหม่อมองท้องนภา จิตใจจึงแช่มชื่นกว่าทุกวัน.. ประชุมชาดก ในพระ พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า นากในกาลนั้นได้เป็นพระอานนท์ สุนัขจิ้งจอกได้เป็น โมคคัลลานะ ลิงเป็นพระสารีบุตร ท้าวสักกะเป็นพระอนุรุทธะ ส่วนสสบัณฑิตเป็นเราตถาคตแล “เขาว่ากระต่ายนั้นหมายจันทร์ เพราะต้องการให้เห็นเด่นเต็มตา จันทร์ต่างหากที่หมายมั่นกระต่ายป่า เพื่อผู้คนค้นหาวีรกรรม” จากชาดกเรื่องนี้ เป็นตัวอย่างของการให้ทานที่ยิ่งกว่าการสละอวัยวะ เพราะผู้ให้มุ่งให้ชีวิต ผู้ให้จะต้องมองเห็นการตายเป็นเรื่องเล็กน้อยกว่าการได้บารมี เห็นว่าบารมีเป็นสิ่งคุ้มค่าที่ได้มา ความรักในการให้ทานจึงต้องอยู่ในระดับสูง ที่ไม่มีอะไรติดพันในใจได้อีกแล้ว ถือเป็นยอดทานบารมี หากผู้ใดทําได้เนืองนิตย์ ก็จะได้นิสัยแห่งทานบารมีที่อุกฤษฏ์มาครอบครอง “นิสัยรักการให้ทาน, มองเห็นการตายเป็นเรื่องเล็กกว่าการได้ทานบารมี และให้ทานโดย ไม่มีใจติดพันกับสิ่งใด” ทั้งหมดนี้จึง ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในทานบารมี 1.5 เศรษฐีพิชิตมาร สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเชตวัน ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีถูกเทวดาห้ามมิให้ทำทาน แต่ก็ยังได้ให้ทานจึงทูลเล่าคุณของตนแด่พระทศพลพระองค์ตรัสว่าเศรษฐีเป็นพระอริยสาวกผู้มีศรัทธา ไม่หวั่นไหว ไม่น่าอัศจรรย์ แต่บัณฑิตทั้งหลายในกาลก่อน เมื่อญาณยังไม่แก่กล้าได้ถูกมารห้ามอยู่ ให้ทาน โดยยืนอยู่บนดอกปทุม ข้อนี้น่าอัศจรรย์! เมื่อเศรษฐีทูลอ้อนวอน พระจอมมุนีจึงทรงนำเรื่อง ในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ ไขทิรังคารชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 55 หน้า 365-376 บ ท ที่ 1 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ท า น บ า ร มี DOU 15