การสนทนาระหว่างพระเจ้าสุตโสมและโจรโปรสาท : หน้า 248/334

ธรรมทั้งสิ้น ธรรมและอธรรมจะลงรอยกันได้ที่ไหนคนประพฤติอธรรมทำกรรมร้ายแรง ฝ่ามือนอง ไปด้วยเลือดอยู่เป็นนิตย์เช่นท่านจะหาสัจจะมิได้เลย ท่านจะฟังไปทำไมกัน?” พระเจ้าสุตโสมแม้กล่าวเปรียบเปรยเช่นนี้แต่ก็กล่าวด้วยจิตเมตตาปรารถนาให้โจรได้สติ ยังคิดถึงการกระทําที่ผ่านมาของตนเสียบ้าง โจรโปรสาทกลับไม่รู้สึกโกรธในถ้อยคำของสหายแต่ กล่าวถามว่า.. “พระสหายสุดโสม! ข้าพเจ้าประพฤติชั่วช้าอยู่คนเดียวหรือไร? แล้วพระราชาอื่น ๆ ที่เที่ยวล่า สัตว์มากินเนื้อล่ะ! ทำไมพระองค์ไม่ตรัสว่าพระราชาเหล่านั้นบ้าง? พระองค์ตรัสหาว่าหม่อมฉันเป็นผู้ ประพฤติไม่ชอบธรรมแต่คนเดียว ถ้าพวกเขาไม่มีโทษแม้ข้าพเจ้าก็ไม่มีโทษเหมือนกันนั่นแหละ!” พระเจ้าสุดโสมทรงแก้ความคิดของโจรโปรสาทต่อไปว่า.. “เนื้อสัตว์ 10 ชนิด ที่กษัตริย์ขัตติยธรรมไม่ควรเสวยมีอยู่ แต่ท่านมากินเนื้อมนุษย์ซึ่งเป็น ของต้องห้าม ท่านเป็นผู้ประพฤติไม่ชอบธรรมแน่นอน!” คราวนี้โจรปฏิเสธไม่ได้อีกสงบปากรับคำแต่จะให้เลิกทานเนื้อมนุษย์นั้นไม่มีทางจึงรีบเปลี่ยน เรื่องยกความผิดพระเจ้าสุดโสมมาบ้างว่า.. “พระองค์ทรงกลับไปเสวยสุขในกามคุณแล้วไฉนยังกลับมาหาความตายที่นี่อีก เท่ากับว่า พระองค์เป็นผู้ไม่ฉลาดในขัตติยธรรมเสียเลยนะ! ข้าพเจ้าไม่คิดว่าพระองค์จะเป็นบัณฑิตอย่างที่เขา เล่าลือกันแต่คิดว่าพระองค์ทำสิ่งที่โง่มากกว่า!” “ใครจะไปประพฤติขัตติยธรรมตามแบบของท่านว่าล่ะ! ขึ้นประพฤติก็ต้องตกนรกกันหมด เรารักษาคำสัตย์กลับมาหาท่านแล้ว ท่านโปริสาท! บัดนี้ท่านจงบูชายัญแล้วกินเราเสียเถิด โปรดอย่าช้า อีกเลย” โจรโปริสาทไม่ยอมฆ่าแต่กลับใคร่จะสนทนาต่อ.. “สหายสุตโสม! ปราสาทราชมณเฑียร แผ่นดิน โค ม้า และสตรีที่น่ารื่นรมย์ พระองค์ก็ได้ ครอบครองทั้งหมด แล้วพระองค์ทรงเห็นอานิสงส์อะไรด้วยความสัตย์เล่า?” “บรรดารสเหล่าใดในโลกความสัตย์นี่แหละ! เลิศรสกว่า รสทั้งหมดไม่มีทางเทียบเทียมกัน ได้เลย สมณะที่ตั้งอยู่ในความสัตย์ย่อมข้ามถึงฝั่งนิพพานได้” พระเจ้าสุตโสมตรัสตอบ บัดนี้ถ่านแดงร้อนได้ที่แล้ว ไฟก็ลุกโพลงแล้ว โจรมองพระพักตร์พระเจ้าสุดโสมเพื่อสังเกต อาการว่าพระองค์ตระหนกตกใจหรือไม่ แต่ปรากฏว่าพระพักตร์ของพระองค์กลับแย้มบานคล้ายดั่ง ดอกบัว โปรสาทฉงนใจเป็นที่สุดนึกสงสัยว่า นี่เป็นเพราะอานุภาพของพระคาถาหรือความสัตย์กันแน่ ยังไม่ชัดเจนในใจ จึงถามต่อว่า... “พระองค์ไม่กลัวตายแน่หรือ? ไม่อาลัยในชีวิตบ้างเลยหรือ?” บทที่ 7 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด สั จ จ บ า ร มี DOU 231 บ