ชาดก วิถีนักสร้างบารมี : หน้า 91/334

“นิสัยรังเกียจกาม, ชอบแสวงหาความสุขทางใจ, ไม่ติดอำนาจ ลาภสักการะ, ชอบ ชีวิตเรียบง่าย มักน้อย สันโดษ, ไม่ชอบคลุกคลี ยินดีในที่สงัด รักความสงบ และไม่ยินดีกับชีวิตที่ เต็มไปด้วยเครื่องกังวลและโลกธรรมทั้งหลาย” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่ นับเนื่องเข้าในเนกขัมมบารมี 3.4 อดกลั้นให้ตาย ก็ไม่คลายพรหมจรรย์ สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระเชตวันมหาวิหาร เหล่าภิกษุนั่งพรรณนามหาภิเนกขัมมบารมีของ พระจอมมุนี พระชินสีห์ทรงสดับเรื่องนั้นด้วยทิพโสต เสด็จออกจากพระคันธกุฎีมายังโรงธรรมสภา ทรงตั้งเรื่องที่ภิกษุสนทนาแล้วตรัสว่า บัดนี้เราบารมีเต็มแล้วทิ้งราชสมบัติเพื่อคุณอันยิ่งใหญ่ ไม่น่าอัศจรรย์เลย เมื่อก่อนญาณเรายังไม่แก่กล้า กำลังบำเพ็ญบารมีอยู่ ได้ทิ้งราชสมบัติเพื่อคุณอัน ยิ่งใหญ่นั้นจึงน่าอัศจรรย์! เมื่อภิกษุกราบทูลให้ทรงเล่าเรื่อง จึงทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ ครั้งหนึ่ง ณ ดาวดึงส์พิภพ เทพบุตรองค์หนึ่งกำลังจะจุติจากดาวดึงส์ไปสู่สวรรค์ชั้นสูง เพื่อเสวยทิพยสมบัติที่ประณีตยิ่ง ๆ ขึ้น ครานั้นเอง ท้าวสักกเทวราชเสด็จมาเชิญเทพบุตรว่า.. “ถ้าท่านไปเกิดในโลกมนุษย์ไซร้ บารมีของท่านจะเต็มเปี่ยมเร็วไวความเจริญก็จะมีแก่ท่าน และครอบครัวของท่าน” เทวบุตรไตร่ตรองดูเห็นว่านี้เป็นโอกาสดีจึงรับคำ ได้ลงมาเกิดเป็นราชโอรสมีพระนามว่า เตมียกุมาร ต่อมาเมื่ออายุ 1 เดือนพระราชบิดาทรงพาพระกุมารประทับบนพระเพลา ออกว่า ราชการตรัสสั่งประหารโจร พระกุมารเกิดสะดุ้งกลัวนักหนาว่า... “พ่อเราอาศัยราชสมบัตินี้ทำกรรมหนักเสียเหลือเกิน กรรมนี้แหละ! จะพา จะพาไปนรกในเร็ววัน” กุมารบรรทมดูเศวตฉัตรเกิดกลัวอย่างบอกไม่ถูก จึงพยายามใครจะรู้ให้ได้ว่าก่อนเกิด ตนมาจากไหน ก็บัดดลนั้นพลันเกิดสัญญาระลึกชาติเห็นตลอดว่าตนเองเคยครองราชย์ที่เมืองนี้นั่นเอง ปกครองได้ เพียง 20 ปี ตายแล้วไป อุสสทนรกทันที! ถูกเผาไหม้อยู่ถึง 80,000 ปีนรก แล้วจึงพ้นกรรมไปจุติที่ ดาวดึงส์เพิ่งลงมานี่เอง กุมารตกพระทัยว่า.. “โอ้! นี่เรามาเกิดในรังโจรนี้อีกแล้วหรือนี่! หากขึ้นได้ครองราชย์ต่ออีกก็คงต้องไปนรกอีกแน่แท้” พระกุมารยิ่งคิดก็ยิ่งหวาดกลัวสุดกำลัง เนื่องเพราะภาพเหตุการณ์อันทารุณกรรมในนรกซึ่ง น่ากลัวกว่าในเมืองมนุษย์จนเกินกว่าคำพูดจะเปล่งออกมาได้ ยังแจ่มชัดอยู่ในพระทัยเหมือนเพิ่ง ประสบเมื่อวาน พระกุมารจึงคิดหาวิธีการออกจากวังนี้ไปให้ได้! ทันใดนั้นเอง เทพธิดาตนหนึ่งพลันมาปรากฏแนะนำให้พระกุมารทำเป็นคนใบ้ง่อยเปลี้ย เตมียชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 63 หน้า 1-74 74 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี