วิถีนักสร้างบารมี : หน้า 186/334

ในยามจิตใจไม่ปกตินี้ มิควรแสดงอารมณ์ขุ่นมัวออกมาให้ใครเห็น การสะกดใจรอคอยให้ความขุ่นข้อง หมดไป แล้วค่อยตัดสินใจ จะช่วยให้ดำเนินการผิดพลาดน้อยที่สุด ไม่ควรรีบในเวลาควรช้า ควร ตรวจดูใจตนจนพร้อมแล้วค่อยดำเนินการ “นิสัยปรับใจให้ผ่องใส รักษาใจให้เป็นสุข” จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่อง เข้าในขันติบารมี 6.7 ความโกรธที่โหดเหี้ยม สาเหตุที่ตรัสชาดก ภิกษุรูปหนึ่งเป็นคนมักโกรธ เคียดแค้นเสมอ เมื่อถูกกล่าวว่าเพียง เล็กน้อยก็ขุ่นแค้นมุ่งร้าย พระทศพลให้เรียกเธอมาแล้วตรัสว่า เธอควรจะห้ามความโกรธเสีย ความโกรธไม่ทำประโยชน์ให้ในโลกนี้และโลกหน้า แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังนี้ ในอดีต สามีภรรยาคู่หนึ่งถูกพ่อแม่บังคับให้แต่งงานกัน ต่อมา บิดามารดาฝ่ายสามีตายไป สามีก็เบื่อหน่ายในชีวิตคู่ที่ไม่มีอิสระทางใจ จึงขอมอบทรัพย์ทั้งหมดให้ภรรยา แล้วลาเข้าป่าหิมพานต์ ออกบวชเพื่อทำที่พึ่งให้แก่ตน ฝ่ายภรรยารีบถามสามีว่า.. “แล้วผู้หญิงบวชได้ไหมจ๊ะพี่?” “ก็บวชได้เช่นกันนะ” สามีตอบ “ฉันก็จะบวชด้วยสิ ฉันไม่มีธุระอะไรกับทรัพย์สมบัติเหล่านี้และก็ไม่ขอรับก้อนเขฬะที่พี่ถมทิ้ง ให้ฉันหรอก” “อย่างนั้นก็ดีแล้ว” สามีสนันสนุน ทั้งสองจึงช่วยกันให้ทานเป็นการใหญ่ แล้วเข้าป่าไปสร้างอาศรมอันร่มรื่นอยู่เป็นบรรพชิต แสวงหาผลาผลเลี้ยงชีพ จนเวลาผ่านไปถึง 10 ปี ฌานสมาบัติก็ยังมิได้เกิดขึ้นแก่ทั้งคู่เลย ทั้งสอง คงอยู่ได้ด้วยความสุขที่เกิดแต่บรรพชาเท่านั้น อยู่มาวันหนึ่ง ทั้งสองจาริกไปตามชนบทสู่เมือง พระราชาเกิดทอดพระเนตรเห็นนักบวชหญิง รูปร่างงดงามเพริดพริ้งน่ามองยิ่ง พระองค์เกิดมีพระทัยปฏิพัทธ์ สะท้านพระทัยด้วยอำนาจตัณหา รีบเข้าไปตรัสถามฤๅษีว่า.. “ข้าแต่บรรพชิต! นางนี้เป็นอะไรกันกับท่านรึ?” “ไม่ได้เป็นอะไร เพียงแต่บวชด้วยกันเท่านั้น แต่ว่าตอนเป็นคฤหัสถ์ นางนี้ได้เป็นภรรยา ของอาตมภาพ” ฤๅษีตอบ จุลลโพธิชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 59 หน้า 815-830 บ ท ที่ 6 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ขั น ติ บารมี DOU 169