ผลของความรอบคอบ : หน้า 225/334

จิตตกูฏโดยเร็ว หงส์บินกลับไปกันหมดแล้ว และกลับอย่างปลอดภัย! ผลพวงครั้งนี้นับว่าเป็นเพราะ ความยั้งคิดและความรอบคอบของพญาหงส์โดยแท้ หากว่าพญาหงส์ร้องเตือนพวกพ้องทันทีที่ติด บ่วงแล้วค่อยคิดหาทางแก้ไขในภายหลัง บัดนี้หงส์ทั้งหมดต้องตกทะเลตายหมดสิ้นแล้ว ผิดพลาด เพียงเสี้ยววินาที! เพียงครั้งเดียวคือสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ การไม่รอบคอบเพียงเล็กน้อยก็มีผลร้ายใหญ่หลวง เกินคาดคิดได้ เวลานั้น สุมุขหงส์เสนาบดีบินไปพลางมองหาพญาหงส์ไปก็ไม่เห็น ค้นดูทุกฝูงบินก็ยัง ไม่พบ พลันรู้สึกว่าสถานการณ์ชักไม่ดีเสียแล้ว เมื่อเที่ยวตรวจดูฝูงบินสุดท้ายคราวนี้แน่ใจแล้วว่าภัยนี้ เกิดขึ้นแก่พญาหงส์โดยมิต้องสงสัย จึงรีบบินกลับมาที่เดิมอย่างเร็วสุดชีวิต เห็นพญาหงส์ยืนยงอาจ โดดเดี่ยวอยู่บนโคลนตมจมกองโลหิตแดงฉาน ทนเจ็บอยู่จนร่างกายอ่อนล้าลงทุกที สุมุขหงส์รีบ เข้าไปหาผู้เป็นนายแล้วกล่าวว่า.. “ข้าแต่มหาราช! ขอพระองค์อย่ากลัวไปเลย ข้าพระองค์มาแล้ว ข้าพระองค์แม้ต้องสละชีวิต ก็จะพาพระองค์ออกจากบ่วงให้ได้” พญาหงส์ต้องการทดลองใจสุมุขหงส์ จึงกล่าวว่า.. “สุมุขะ! ฝูงหงส์บินหนีไปหมดไม่เหลียวหลังกลับมาเลย ท่านเองก็รีบกลับไปเสียเถิด อย่าอยู่ ที่นี่เลยมันอันตราย! ตอนนี้ความเป็นสหายกับท่านเราไม่มีให้แล้วเพราะเราไม่อาจทำกิจของสหายแม้ สักนิดแก่ท่านได้เลย เราไม่สามารถทำอุปการะแก่ท่านได้อีกแล้ว เรากำลังจะตาย ท่านอย่าชักช้า! จง รีบบินหนีไปเสีย ไม่มีประโยชน์อะไรสําหรับท่านที่จะมาอยู่ตรง " สุมุขหงส์กล่าวตอบไม่ลังเลว่า.. “ข้าพระองค์จะไปหรือไม่ไปก็ต้องตายอยู่ดี ตอนพระองค์มีสุข ข้าพระองค์ก็อยู่ใกล้ ตอนนี้ พระองค์มีทุกข์จะให้ทิ้งไปได้อย่างไรกัน? หากตอนนี้ได้ตายพร้อมกับพระองค์ก็ประเสริฐแท้การกลับไป มีชีวิตโดยปราศจากพระองค์จะไปมีอะไร? ข้าแต่พระมหาราช! การทิ้งพระองค์ไปนั้นไม่เป็นธรรมเลย นั่นไม่ใช่ทางของข้าพระองค์ และข้าพระองค์ก็ไม่ชอบใจการกระทำแบบนั้น” “สุมุขเอ๋ย! ทางไปของเราจะเป็นอะไรได้นอกจากเข้าสู่โรงครัวให้เขาเชือดเจ้าเป็นผู้มีความคิด อย่ามาชอบใจอยู่กับเราเลย เจ้าเห็นประโยชน์อะไรที่เราจะตายทั้งสองคน เจ้าเหมือนคนตาบอดจะมา สละชีวิตกับเราเพื่ออะไรกัน” พญาหงส์ยังทดลองใจเสนาบดี “ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ! ทำไมพระองค์ไม่ทรงรู้ธรรม ข้าพระองค์นั้นมุ่งหวังซึ่งธรรมและ ประโยชน์ในธรรมจึงภักดีในพระองค์ไม่เสียดายชีวิตเลย เมื่อมิตรระลึกถึงธรรมย่อมไม่ทอดทิ้งมิตร ในยามทุกข์ยากแม้ต้องสละชีวิตก็ไม่พรั่นพรึง นี้เป็นธรรมของสัตบุรุษทั้งหลายโดยแท้” พญาหงส์พึงพอใจอย่างยิ่งกล่าวต่อสุมุขหงส์ว่า.. 208 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี าง บาร