การสละราชสมบัติของพระเวสสันดร : หน้า 46/334

“ต่อให้ชาวสีพีมาฆ่าเรา เราก็ไม่เลิกบริจาคทานเป็นอันขาด! ดวงหทัยและดวงเนตรเรายัง ให้ได้ จะอะไรกับแค่ทรัพย์ที่พวกพราหมณ์มาขอ พรุ่งนี้ล่ะ! เราจะบริจาคมหาทานครั้งยิ่งใหญ่ที่สุด” รุ่งขึ้นพระเวสสันดรทรงบริจาคมหาทรัพย์ทุกอย่างตั้งแต่เช้าจรดเย็น รุ่งขึ้นอีกวันทรงกราบ ทูลลาพระราชบิดามารดาเสด็จไปเขาวงกตทันที ส่วนพระนางมัทรีผู้เป็นมเหสีขอนำบุตรน้อยทั้งสอง ตามติดไปด้วย พระมารดาทราบว่าพระโอรสชอบทำทานจึงเอารัตนะพร้อมพระภูษามากมาย ใส่เกวียนจนเต็มเพื่อไว้ใช้ในป่า พระเวสสันดรตรัสอำลาชาวเมืองว่า... “เราขอลาพวกท่านไปก่อน ขอให้ท่านทั้งหลายจงมีความสุข อย่าได้มีโรคภัยใด ๆ และอย่าได้ ประมาท จงหมั่นทำบุญทำทานกันให้ดีเถิด” พระเวสสันดรออกนอกเมืองไปแล้ว ระหว่างทางยังมียาจกวณิพกมาขอทานอยู่ตลอดทาง ผู้ มาขอมีอยู่ 18 ราย ทรัพย์ของพระองค์หมดสิ้นไม่เหลือแม้กระทั่งภูษาที่พระราชมารดาเตรียมไว้ให้ใช้ใน ป่า แต่ว่ายังเหลือเกวียน! มิคาดยังมีคนมาขอเกวียนไปใช้อีก พระองค์ไม่เหลืออะไรแล้ว สองกษัตริย์เดิน พระบาทเปล่าด้วยความปลอดโปร่งโล่งพระทัย เพราะมีเหลืออะไรอีกแล้ว ระหว่างทางทรงผ่านมา ตุลนคร พระราชาแห่งมาตุลนครเคยเลื่อมใสในพระเวสสันดรมาเก่าก่อน เมื่อได้ฟังเรื่องราวก็รู้สึก เห็นใจจึงชวนให้มาครองราชย์ร่วมกัน แต่พระเวสสันดรเกรงว่าชาวสีพีจะไม่พอใจที่พระราชาเมืองนี้ จะอภิเษกตนผู้ซึ่งถูกเนรเทศออกมา จะนำพาความบาดหมางระหว่างรัฐให้เกิดขึ้น จึงทรงปฏิเสธ พระสหายอย่างตื้นตันพระหฤทัย นับว่าพระองค์ทรงสละราชสมบัติอีกครั้งทั้ง ๆ ที่ไม่มีทรัพย์ เป็น การสละที่นับว่าทำได้ยากยิ่ง พระองค์ทรงรอนแรมมาถึงเขาวงกต ทรงครองผ้าเปลือกไม้สีแดงบำเพ็ญวัตรในอาศรม ส่วน พระนางมัทรีออกไปหาผลไม้และเฝ้าอุปัฏฐากอยู่ในบริเวณนั้น กษัตริย์ทั้ง 4 อยู่ในป่าอันสงบร่มรื่น จนกาลเวลาผ่านไปได้ 7 เดือน ชูชกก็พลันปรากฏตัว! ชูชกคือชายแก่ผู้ต้องการมาขอพระโอรส และพระธิดาของพระเวสสันดรไปเป็นทาสรับใช้ ชูชกนี้ขึ้นชื่อว่าเป็นคนสันดานชั่วช้า ผู้ใดได้พบเห็นหน้ามักจะเหี่ยวเฉาใจในทันที แต่ชายเฒ่านี้กลับ บันดาลให้พระเวสสันดรแช่มชื่นพระหฤทัยยิ่งนัก เนื่องเพราะพระองค์ทรงรู้แน่ว่าชายชรานี้ต้องมา ขอทานเป็นแน่แท้ พระองค์ดำริว่าวันนี้จะได้ทำทานแล้ว ทรงเกิดปีติโสมนัสแผ่คลุมไปทั่วพระวรกาย ราวได้อาบนํ้าเย็นพันหม้อในฤดูแล้ง พระองค์จึงทรงเข้าไปกล่าวกับชูชกว่า.. “ท่านนี้มาดีแท้เรามีชีวิตตรอมตรมอยากให้ทานมา 7 เดือนแล้ว ขอเชิญท่านเข้าข้างในก่อน” พระองค์อดพระทัยมิได้รีบถามต่อ.. กล่าว “ท่านมาเพื่ออะไร? จงรีบบอกเรามาเถิด!” “ข้าพระองค์มาเพื่อทูลขอพระโอรสพระธิดากับพระองค์ โปรดพระราชทานด้วยเถิด” ชูชก บ ท ที่ 1 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ท า น บ า ร มี DOU 29