ข้อความต้นฉบับในหน้า
แม้ยามประสบภัย” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในเมตตาบารมี
9.5 แม้บุตรตายก็ไม่ทำลายไมตรี
1
สาเหตุที่ตรัสชาดก ภิกษุนั่งสนทนากันในโรงธรรมสภาถึงเรื่องนกส่งสาส์นของพระเจ้าโกศล
พระทศพลเสด็จมาทรงทราบความนั้นแล้วตรัสว่า มิใช่แต่บัดนี้เท่านั้น แม้ในกาลก่อนนกกะเรียนนี้ก็
ทำเช่นนี้เหมือนกัน แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้
ในอดีตกาล พระราชาพระองค์หนึ่งทรงมีนกกะเรียนส่งสาส์น วันหนึ่งทรงมอบหมายให้นาง
นกกะเรียนถือพระราชหัตถเลขาไปส่งแก่พระราชาต่างเมือง นกกระเรียนทำหน้าที่เสร็จแล้วก็บิน
กลับมาแจ้งถึงภารกิจที่สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี จากนั้นรีบบินไปดูลูกน้อยด้วยคิดถึงสุดประมาณ แต่ต้อง
ตกตะลึงไม่นึกฝันเพราะพลันพบเห็นร่างลูกน้อยมีมดไต่ตอมกำลังจะเน่า เป็นร่างที่ไร้วิญญาณ! ดวงใจ
นางนกกะเรียนร้าวรานจนไม่อาจควบคุมสติได้ นางได้เที่ยวบินไปสืบเหตุการณ์จนทั่ววังว่าใครฆ่าลูก
ของตน นกส่งสาส์นย่อมชำนาญการสืบสวน ในที่สุดก็ได้ความจริง นกกะเรียนรอคอยโอกาสแก้แค้น!
แล้ววันหนึ่งโอกาสก็มาถึง นกกะเรียนจับจ้องอยู่ที่เสือโคร่งดุร้ายตัวหนึ่งด้วยความเจ็บแค้น
เสือโคร่งถูกล่ามไว้ในราชสำนัก เวลานั้นพระราชโอรสเกิดซุกซนเข้าไปวิ่งเล่นแถวบริเวณเสือโคร่ง
โดยหารู้ถึงภยันตรายไม่ นกกะเรียนเห็นดังนั้นจึงรีบบินไปหาพระราชโอรสแล้วโฉบเด็ก ๆ ให้ล้มลง
ตรงปากเสือ เสือโคร่งกระโจนเคี้ยวกินเด็ก ๆ ทันที เด็กตายหมดแล้ว นกกระเรียนสะใจที่แก้แค้นได้
สําเร็จ แต่ความสะใจมิได้ทำร่างลูกน้อยของตนให้ฟื้นขึ้นมา ร่างลูกๆ เน่าไปนานแล้ว กระทั่งยังทำให้
ใจแม่เน่าไปด้วย และบัดนี้เหตุการณ์เริ่มจะเน่าขึ้นเรื่อยๆ นกพลันพบว่าตนได้ฆ่าบุตรของผู้มีพระคุณ
ที่ชุบเลี้ยงตนมา อย่างไรเสียมิตรภาพระหว่างนางกับพระราชาจะยังคงเป็นดังเดิมได้อยู่หรือ?
“เราอยู่ที่นี้ต่อไปไม่ได้อีกแล้วต้องหนีไปที่อื่นโดยเร็วแต่จะไปโดยไม่ทูลลาพระราชาผู้มีพระคุณ
เห็นจะไม่ดี” นางนกคิดดังนี้แล้วบินไปเฝ้าพระราชา กราบทูลว่า..
“ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นนาย พระองค์เป็นผู้ทรงอุปถัมภ์บำรุงหม่อมฉันเป็นอย่างดีมิได้ขาด แต่
พวกเด็กมาบีบลูก ๆ ของหม่อมฉันจนตาย เป็นเพราะความพลั้งเผลอของพระองค์ หม่อมฉันโกรธแค้นจึง
ได้ฆ่าเด็กพวกนั้นตอบแทนไปแล้ว บัดนี้หม่อมฉันไม่อาจอยู่ที่นี้ได้อีกแล้ว หม่อมฉันจะขอทูลลาไป
ป่าหิมพานต์”
พระราชาทรงเข้าพระทัยจิตใจนางนกกะเรียนแม่ลูกอ่อนดี พระองค์ไม่ทรงพิโรธเลย แม้จะ
สูญเสียพระโอรสสุดรักไปก็ตาม แค้นไปก็มิได้นำวิญญาณของพระโอรสกลับคืนมาได้ พระองค์ทรงทราบ
ว่านางนกเองก็เสียใจไปไม่น้อยกว่าพระองค์ พระองค์มิอาจพิโรธ ตรัสกับนกกะเรียนว่า..
บ
"กุนตินีชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 58 หน้า 661-667
บ ท ที่ 9 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด เ ม ต ต า บ า ร มี
ท
DOU 269