การประพฤติของคฤหัสถ์ : หน้า 236/334

แสดงธรรมก่อน ทรงเชิญบัณฑิตให้นั่งเหนือบัลลังก์แล้วตรัสถามว่า... “ท่านวิธูรบัณฑิต! คฤหัสถ์ผู้ครองเรือนจะประพฤติอย่างไรจึงจะปลอดภัย? คนเราจะ สงเคราะห์ต่อกันได้อย่างไร? และจะไม่เบียดเบียนกันได้อย่างไร? การกล่าวคำสัตย์เป็นอย่างไร? เมื่อตายไปแล้วทำอย่างไรถึงจะไม่เศร้าโศก?” วิธูรบัณฑิตทูลตอบพระราชาก่อนลาจากว่า.. “คนที่มีครอบครัวไม่ควรคบหาภรรยาผู้อื่นโดยเด็ดขาด ไม่ควรทานอาหารอร่อยแต่เพียง ผู้เดียวควรแบ่งปันให้ผู้อื่นด้วย ไม่ควรพูดเรื่องที่ไม่เป็นประโยชน์อันเป็นทางเสื่อมที่ไม่ได้ให้ทาง สวรรค์และนิพพาน เพราะถ้อยคำเช่นนั้นไม่ทำให้ปัญญาเจริญได้เลย ผู้ครองเรือนต้องมีศีล ประพฤติ ดี มีมารยาท ไม่ประมาท ฉลาดรู้เหตุรู้ผล และอ่อนน้อมถ่อมตน ไม่ยอมเป็นคนตระหนี่ มีวาจาน่า คบหาและใฝ่หาความสงบเสงี่ยม เรียบร้อย อ่อนโยน เป็นคนมีเมตตา สงเคราะห์มิตรสหาย จำแนก แจกจ่ายทาน บำรุงสมณพราหมณ์ด้วยข้าวน้ำทุกเมื่อ เป็นผู้เชื่อฟังธรรม ใคร่ในธรรม ทรงจำธรรมะ ไว้ได้ รู้จักไต่ถามผู้ทรงศีลอย่างสม่ำเสมอ ไม่เผอเรอกระด้าง ให้วางตัวเคารพ หากประพฤติจนจบได้ เช่นนี้ จึงจะปลอดภัย คนเราจะสงเคราะห์ต่อกันได้อย่างนี้ จะไม่เบียดเบียนกันโดยประการที่ว่า มาแล้วนี้ ผู้ปฏิบัติตามนี้แลชื่อว่ากล่าวคำสัตย์ เมื่อละโลกนี้ไปแล้วจะไม่เศร้าโศกเลย พระเจ้าข้า” วิธุรบัณฑิตกล่าวจบก็ทูลอำลาพระราชาแล้วตามบุรุษหนุ่มผู้เป็นนายใหม่ไป วิธีรบัณฑิตขอ ผัดผ่อนเวลาชายหนุ่มเพื่อจัดการธุระบางอย่างให้เสร็จ ได้ชวนบุรุษหนุ่มให้พักบ้านของตนก่อนสัก 3 วันเพื่อขอโอกาสสั่งสอนบุตรภรรยาก่อนจากกันไปตลอดกาล บุรุษหนุ่มได้ฟังเหตุผลดังนั้นก็ยินยอม de อีกประการก็นึกอยากตอบแทนคุณ วิธูรบัณฑิตตัดสินให้ตนชนะด้วย บ้านของวิธูรบัณฑิตมีแต่ช้างและม้าอาชาไนยเต็มไปหมด หรือนี่คือทรัพย์ที่วิธูรบัณฑิตชม ชอบสะสม ยังมีปราสาท 3 หลังสำหรับ 3 ฤดู วิธูรบัณฑิตเชิญบุรุษนั้นมาพักในปราสาทหลังที่ดีที่สุด สำหรับฤดูนี้ พร้อมทั้งบำรุงข้าว น้ำ ดนตรี สิ่งบันเทิงเริงสุขทุกชนิด เพื่อมิให้แขกต้องเบื่อหน่าย จากนั้นก็กลับห้องของตน ให้ภรรยาไปตามทุกคนในบ้านมารวมตัวกันที่ห้องโถงใหญ่ แจ้งข่าวถึงการ พบกันครั้งนี้เป็นครั้งสุดท้ายภรรยาน้ำตานองหน้าเรียกหาทุกคนด้วยใจเลื่อนลอยวิธูรบัณฑิตเห็นบุตร ธิดา มาแล้วก็ให้เกิดสิเน่หา น้ำตาไหลพรากกอดจูบลูบศีรษะอย่างอาลัยรัก จากนั้นก็เล่าเรื่อง ทั้งหมดให้ทุกคนทราบ แล้วกล่าวว่า.. “ครั้งนี้พ่อมาเพื่อสอนสั่งสร้างเครื่องป้องกันให้แก่ลูก ๆ หากพระราชาทรงต้องการกัลยาณมิตร แล้วมาตรัสถามลูกทั้งหลายว่าพ่อพร่ำสอนอันใดไว้บ้าง ลูก ๆ จะได้แนะนำพระองค์ได้ถูกทางไม่ติดขัด เมื่อพระราชาตรัสอย่างพอพระทัยว่าให้พวกเจ้าทั้งหลายจงมานั่งอาสนะเสมอกันกับเราเถิด พวกเจ้า จงจำไว้เลยว่า! ไม่มีมนุษย์คนไหนจะมีชาติคู่ควรกับพระราชา พวกเจ้าอย่าขึ้นนั่งตีเสมอพระองค์เป็น เด็ดขาด! ข้อนี้สำคัญนะลูก! บทที่ 7 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด สั จ จ บารมี DOU 219