ชาดกเรื่องลิงและชายหนุ่ม : หน้า 176/334

V ในอดีต ณ ป่าใหญ่แห่งหนึ่ง ได้มีลิงตัวหนึ่งกระหายน้ำเต็มที่ ยืนอยู่ใกล้บ่อน้ำลึก ขณะนั้น มีชายหนุ่มผู้หนึ่งเดินผ่านมาพอดีเห็นลิงจดๆ จ้องๆ อยากดื่มน้ำชายหนุ่มจึงตักน้ำในบ่อใส่รางให้ลิงดื่ม | ชายหนุ่มเห็นที่ร่มรื่นจึงนอนลงที่โคนไม้ต้นหนึ่ง แต่มิคาด ลิงดื่มน้ำอิ่มแล้วกลับทำหน้าล้อเลียน ใส่ชายหนุ่มผู้มีพระคุณ ชายหนุ่มจึงดุเตือนมันว่า... “โธ่! อ้ายลิง เมื่อเอ็งกระหายน้ำเหน็ดเหนื่อยมา ข้าก็ให้น้ำเอ็งดื่ม ตอนนี้เอ็งกลับทำหน้า ลอกแลกหลอกข้าได้ น่าอนาถใจที่ข้าช่วยเหลือสัตว์ชั่ว ไม่มีประโยชน์เลย การคบหาคนชั่ว ๆ ไม่ประเสริฐเลย" ลิงผู้ทำลายมิตรกล่าวสวนว่า.. “ช้าก่อน! ท่านอย่าเพิ่งเข้าใจว่าเราทำได้เพียงเท่านี้แล้วจบกันนะ เดี๋ยวเราจะใส่หัวท่านแล้ว ค่อยหนีไป” ชายหนุ่มผลุนผลันเตรียมจะลุกขึ้นหลบลิง แต่คนไม่ไวไปกว่าลิง ลิงกระโดดห้อยโหนโจน ทะยาน เอียงก้นถ่ายอึลงศีรษะชายหนุ่มพอดีแล้วร้องเจี๊ยกเข้าป่าไป.. ชายหนุ่มไม่ถือสาหาอารมณ์ ตักน้ำขึ้นมาอาบชำระร่างกายแล้วจากไปด้วยคติที่สอนใจ เพิ่มขึ้นอีกหนึ่งบท ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า ลิงในครั้งนั้นมาเป็นเทวทัต ชายหนุ่มมาเป็นตถาคตแล จากชาดกเรื่องนี้ ชายหนุ่มแม้ช่วยเหลือด้วยน้ำใสใจจริงแต่ก็ไม่วายได้ประสบทุกข์ การอยู่ ร่วมกันในโลก หนีไม่พ้นต้องประสบคนพาล ต้องรับทุกข์ที่มาจากคนพาล วิสัยแห่งบัณฑิตย่อมต้อง อดทนพาลภายนอกให้ได้ ก่อนที่จะไปปราบกิเลสภายใน “นิสัยไม่ชอบถือสาหาอารมณ์ มีสภาพใจเป็นปกติ” จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่ นับเนื่องเข้าในขันติบารมี 6.2 สองสหายใจหนักแน่น สาเหตุที่ตรัสชาดก สมัยหนึ่ง พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะคิดกันว่า จักพอกพูน การอยู่ป่าตลอดพรรษา ได้ทูลลาพระทศพลแล้วละหมู่คณะออกจากพระเชตวันไปอาศัยอยู่ป่า มีบุรุษ คนหนึ่งเข้ามาทําการอุปัฏฐากพระเถระทั้งสอง คิดว่าพระเถระทั้งสองอยู่พร้อมเพรียงกันเหลือเกิน เราจะทำพระเถระให้แตกกันได้ไหมหนอ จึงทดลองยุพระเถระทั้งสองให้ระแวงกัน พระเถระทั้งสอง วรรณาโรหชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 58 หน้า 793-799 ท บ ท ที่ 6 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด ขั น ติ บารมี DOU 159