การรักษาไมตรี : หน้า 287/334

ไปเลย” “คนอื่นทำร้ายท่าน ท่านก็ได้ทำตอบแล้ว เวรสงบไปแล้ว ท่านอยู่ช่วยเราที่นี่ต่อเถิดนะ อย่า นกกะเรียนทราบน้ำพระทัยของพระราชา แต่มิอาจทำใจให้ยอมรับได้ กราบทูลว่า... “มิตรภาพของผู้ถูกทําร้ายกับผู้ทำร้ายย่อมเชื่อมกันอีกไม่ได้แล้ว ใจของข้าพระองค์ไม่อนุญาตให้อยู่ ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ ข้าพระองค์จะต้องไปแล้ว” “ช้าก่อนสิ มิตรภาพของผู้ถูกทำร้ายกับผู้ทำร้ายย่อมเชื่อมกันได้อีกในหมู่พวกบัณฑิตด้วยกัน แต่สำหรับพวกคนพาลย่อมเชื่อมกันไม่ได้ ไมตรีของนักปราชญ์ทั้งหลายแม้แตกไปก็กลับเชื่อมต่อได้ นะ ส่วนไมตรีของคนพาลแตกกันครั้งเดียวก็แตกไปเลย เพราะฉะนั้นขอเจ้าจงอยู่กับเราที่นี่เถิด โปรด อย่าไปเลยสหาย” พระราชาทูลขอร้อง “ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นนาย! ข้าพระองค์ไม่อาจอยู่ได้จริงๆ พระเจ้าข้า” นางนกทูลจบก็ถวาย บังคมพระราชาบินไปยังป่าหิมวันต์ทันที นางนกกะเรียนหมดสิ้นคุณประโยชน์ ต้องทิ้งภาระหน้าที่ต่อบ้านเมืองเนื่องเพราะความแค้น ของตนโดยแท้.. ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า นกกะเรียนครั้งนั้นมาเป็นนกกะเรียนนี้ ส่วนพระเจ้าพาราณสี มาเป็นตถาคตแล จากชาดกเรื่องนี้ พระราชาทรงทราบข่าวน่าเจ็บช้ำอย่างกะทันหันก็ไม่ทรงหุนหันลุแก่โทสะ ทรงข่มความเสียพระทัยไว้ได้หมด ทรงมองเห็นมิตรภาพสำคัญกว่าการทำร้ายกัน ทั้งยังทรงเห็นใจ ผู้อื่นอีกด้วยความเมตตาของพระองค์สามารถใช้ได้ในยามคับขันมิใช่ยามปกติสงบเย็นแต่ยามทุกข์เข็ญ กลับเห็นแก่ตัว ดังนั้นนักสร้างเมตตาบารมี จําเป็นต้องเจริญเมตตาอยู่เนือง ๆ ให้ชำนาญคล่องแคล่วใน ใจ เพื่อนำมาใช้ได้ทันในสถานการณ์ที่เอื้อต่อโทสะเช่นนี้ “นิสัยไม่ซ้ำเติมใคร, ใส่ใจความรู้สึกผู้อื่น, หยิบยื่นเมตตาได้ยามทุกเข็ญ, รักการให้ อภัยเสมอ, เข้าใจผู้คน, ไม่ชอบทำให้ผู้อื่นเสียกำลังใจ และรักการให้กำลังใจผู้อื่น” ทั้งหมดนี้จึง นับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในเมตตาบารมี 9.6 ลิงกับชาวนาเนรคุณ สาเหตุที่ตรัสชาดก ภิกษุทั้งหลายพากันกล่าวติเตียนพระเทวทัตที่คิดประทุษร้ายพระโลกนาถ พระตถาคตตรัสว่า ใช่แต่บัดนี้เท่านั้นก็หาไม่ แม้ในกาลก่อนพระเทวทัตก็พยายามฆ่าเราเหมือนกัน "มหากปิชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 61 หน้า 434-455 270 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร 77 มี