ข้อความต้นฉบับในหน้า
ตกลงมาถูกศีรษะแตก แผ่นดินก็แยกช่องออก เปลวไฟก็แลบขึ้นมาจากอเวจีมหานรกรัดบุรุษชั่วช้า
ลงไปในพริบตา ขณะที่ศีรษะของนายพรานกำลังจะจมลงปฐพี นายพรานพลันได้สตินึกถึงคำของ
อาจารย์ได้แล้วตะโกนทิ้งท้ายออกมาจากช่องแผ่นดินก่อนที่จะปิดลงว่า...
“อาจารย์ได้เตือนเราแล้วว่าอย่าทำกรรมชั่วจะเดือดร้อนทีหลัง โอ..ใครทำกรรมใดไว้ย่อม
ได้รับกรรมนั้น ทำกรรมดีย่อมเสวยผลดี ทำกรรมชั่วย่อมรับผลชั่วช้าลามก เราหว่านพืชเช่นไรได้ผล
เช่นนั้นจริง ๆ"
กล่าวจบก็หุบลงไปในแผ่นดินเข้าสู่อีกภพหนึ่งทันที.. เป็นอเวจีมหานรก!
ประชุมชาดก
พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า พรานครั้งนั้นมาเป็นเทวทัต อาจารย์ทิศาปาโมกข์มาเป็น
สารีบุตร จุลลนันทิยวานรมาเป็นอานนท์ มารดาวานรมาเป็นมหาปชาบดีโคตมี ส่วนมหานันทิย
วานรมาเป็นตถาคตแล
จากชาดกเรื่องนี้ บุตรยอมสละลาภยศหมดสิ้นเพื่อมาดูแลมารดาจนวาระสุดท้ายของตน
นับว่าได้ยอมสละทุกสิ่ง ไม่ทิ้งธรรม คนแท้หรือคนเก็จึงดูว่าเลี้ยงพ่อแม่หรือไม่ ถ้ากับพ่อแม่ยังไม่
แม้แต่จะเห็นพระคุณท่าน ก็เนรคุณคนได้ทั้งโลก ผู้ที่จริงต่อธรรมนั้นย่อมต้องกตัญญูต่อบิดามารดา
ให้ถึงที่สุด ทำอย่างต่อเนื่องไม่มีท้อถอย แม้ต้องแลกชีวิตตนเพื่อให้บุพการีอยู่รอดแม้สักลมหายใจหนึ่ง
ก็ยินดีโดยไม่ลังเลเลย
“นิสัยกตัญญูต่อบุพการี, จริงต่อธรรม และรักธรรมมากกว่าชีวิตตน” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็น
นิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในสัจจบารมี
7.13 หัวใจบัณฑิต
สาเหตุที่ตรัสชาดก ภิกษุสนทนากันที่ธรรมสภาว่า สมเด็จพระชินสีห์ทรงย่ำยีถ้อยคำ
กล่าวร้ายของผู้อื่น ด้วยอานุภาพแห่งพระปัญญาของพระองค์ ทรงทรมานให้หมดพยศแล้วให้ตั้งอยู่
ในสรณะและศีล ดำเนินสู่อมตมหานิพพาน พระจอมมุนีเสด็จมา ทรงทราบเรื่องที่ภิกษุสนทนาแล้ว
ตรัสว่า ข้อที่ตถาคตได้บรรลุพระโพธิญาณแล้วแนะนำชนทั้งหลายได้เช่นนี้ไม่น่าอัศจรรย์ ตถาคตเมื่อ
กำลังแสวงหาพระสัพพัญญุตญาณในภพก่อนก็ย่ำยีถ้อยคำที่คนอื่นกล่าวให้ร้ายเหมือนกัน เมื่อภิกษุ
ทูลอาราธนาแล้ว จึงทรงน่าเรื่องอดีตมาดังนี้
อดีตกาลนานมาแล้ว มีพระราชานามว่าธนัญชัยโกรพยราช พระองค์มีอำมาตย์ชื่อวิธูรบัณฑิต
ดารงตาแหน่งผู้ถวายอรรถธรรม
วิธูรชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 64 หน้า 296-350
บทที่ 7 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด สั จ จ บารมี DOU 217