บทสรุปบารมี 10 ทัศ : หน้า 323/334

บทที่ 12 บทสรุปบารมี 10 ทัศ ทาน ทำให้ “น่ารักใคร่” หากผู้ใดไม่เป็นที่รัก ต้องหักใจให้ทาน บำเพ็ญสังคหวัตถุ ฝึกหัด แบ่งปัน กล่าวคำอ่อนหวาน ทำตนให้มีประโยชน์ เสมอต้นเสมอปลาย หมั่นพิจาร พิจารณาความตายไว้เสมอ ว่าตายไปก็เอาสิ่งใดติดมือไปมิได้ ทบทวนโทษของความตระหนี่ จักได้ทานเป็นเครื่อง “เกื้อกูลน้ำใจ” ศีล ทำให้ “น่าปลอดภัย” หากผู้ใดเป็นที่น่ากลัวสำหรับผู้อื่น ต้องสงบกาย วาจา หมั่น บำเพ็ญศีลให้มั่นคง พิจารณาโทษในนรก ทบทวนเนืองๆ จักได้ศีลเป็นเครื่อง “ข่มใจ” เนกขัมมะ ทำให้ “น่าเย็นใจ” หากผู้ใดเป็นที่เร่าร้อนของผู้คน มีกามแผ่ซ่านไปจนผู้คน มิอยากชิดใกล้ ให้หมั่นสงบจิตใจ บำเพ็ญเนกขัมมะ หมั่นพิจารณาอสุภะ ความเน่าสยองและ เน่าสลายของสิ่งต่าง ๆ อย่าได้เผลอ จักได้เนกขัมมะเป็นเครื่อง “ปลอดโปร่งใจ” ปัญญา ทำให้ “น่าเลื่อมใส” หากผู้ใดสับสน เป็นที่คับข้องใจผู้คน ให้หมั่นพูดคุยซักถามความ รู้ความจริง ไต่ถามผู้รู้ทำภาวนาให้แจ้ง หมั่นพิจารณาโทษแห่งความหลงใหล ว่าทำให้ต้องหลงผิดมัวเมา สร้างวิบากกรรม เสียเวลาตามแก้ปัญหาไม่รู้จบ ก็จักได้ปัญญาเป็นเครื่อง “ส่องใจ” วิริยะ ทำให้ “น่าพึ่งพา” หากผู้ใดถูกผู้อื่นหนีหน้า ต้องขยันปรับปรุงตนเอง กล้าเผชิญหน้า กับปัญหา หมั่นพิจารณาโทษความเกียจคร้านว่าเป็นฆาตกรฆ่าตนอย่างไม่ปราณี แล้วจักได้วิริยะ เป็นเครื่อง “ปลุกใจ” ขันติ ทำให้ “น่าคบหา” หากผู้ใดเป็นที่ขยาดของชนทั้งหลาย เพราะความที่ตนโกรธง่าย ดื้อดึง ขี้บ่น โอดครวญ มีมารยา เจ้าอารมณ์ควรพิจารณาโทษความอ่อนแอทางจิตใจของตนซ้ำๆ จนสงบเสงี่ยมได้ จักได้ขันติเป็นเครื่อง “สะกดใจ” บ สัจจะ ทำให้ “น่าไว้ใจ” หากผู้ใดเป็นผู้ที่ใครๆ มิอาจเชื่อถือทั้งคำพูดและการงานควรหมั่น ใส่ใจเอาจริงจัง เห็นโทษของการดูเบา ทำเล่น โลเลคดไปมาว่า ผู้ไม่มีความรับผิดชอบย่อมรับภาระหน้าที่ ใดจริงจังมิได้ ทำให้เอาดีไม่ได้ แต่เอาชั่วได้ง่าย ต้องไปอบายในที่สุด เมื่อตระหนักจดจ่อจริงจัง จักได้ สัจจะเป็นเครื่อง “จริงใจจริงจัง” อธิษฐาน ทำให้ “น่าเกิดแรงบันดาลใจ” หากผู้ใดเป็นที่เหนื่อยหน่ายท้อใจของผู้อื่น เพราะ ความที่ตนหวั่นไหวไปมา ทำการอันใดมีสำเร็จเป็นชิ้นเป็นอันควรหมั่นมีหลักในใจ มีอุดมการณ์ ไม่เลื่อนลอย ไม่คล้อยตามกระแสเหมือนไม้หลักปักเลน พิจารณาโทษของความไม่ซื่อตรงต่อเป้าหมาย ว่าทำให้เคว้งคว้างอันตรายต่อตนยิ่งนัก ตอกย้ำซ้ำเสมอ จักได้อธิษฐานเป็นเครื่อง “ประทับใจ” 306 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี