ความอดทนในวิถีนักสร้างบารมี : หน้า 195/334

ปลดเสื้อผ้าคนผู้นี้ออก เอาชุดคนจัณฑาลใส่ให้ แล้วไล่ไปที่อยู่ของคนจัณฑาลนอกเมือง ...ท้องฟ้าพลันสดใสกลับมาอีกครั้ง มหาชนชื่นบานใจอย่างยิ่ง ได้จัดงานฉลองกันครั้งยิ่งใหญ่ แล้วสถาปนาอภิเษกพระจันทกุมารเป็นกษัตริย์ครองราชสมบัติ ทุกผู้คนต่างชื่นชมยินดีกันถ้วนหน้า พระจันทราชปกครองบ้านเมืองจนไพร่ฟ้าหน้าใส สินทรัพย์เนืองนอง ผู้คนปรองดองเป็นปึกแผ่น ทางฝ่ายพระบิดา มาตรว่าพระองค์ไม่อาจเสด็จเข้าพระนคร แต่องค์จันทราชันก็เสด็จไปเยี่ยมบำรุง พระบิดา อยู่เสมอมิได้ขาด ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า กัณฑหาลปุโรหิตครั้งนั้นมาเป็นพระเทวทัต พระนางจันทาเทวี เป็นมารดาราหุล ท้าวสักกะมาเป็นอนุรุทธะ พระจันทกุมารนั้นมาเป็นตถาคตแล จากชาดกเรื่องนี้ การช่วยเหลือผู้อื่นได้นั้น ต้องมีความอดทนเป็นอย่างสูง ดังเช่นจันทกุมาร ที่อดทนจนกระทั่งยอมไปเป็นทาส ยอมอ่อนน้อมต่อคนพาล ซึ่งวิสัยบัณฑิตผู้กล้าแล้วที่จะยอม อ่อนน้อมต่อคนพาลเพื่อรักตัวกลัวตายนั้นหามีไม่ แต่เพื่อช่วยผู้อื่นเมื่อไม่มีหนทางเลือก แม้ต้องยอม ลดทิฏฐิมานะทุกอย่างก็ทำได้ และจากการที่พระองค์ทรงมีอำนาจมวลชนอยู่ในมือซึ่งใช้ยุติปัญหา ได้พลัน แต่กลับอดกลั้นไว้ไม่ยอมใช้อำนาจนั้น นับว่าพระองค์ทรงมั่นคงในธรรมอย่างยิ่ง เพราะ การใช้อำนาจยุติปัญหาเป็นสิ่งยั่วยวนในสถานการณ์เช่นนี้ “นิสัยยินดีอดทนเพื่อหมู่คณะ, ยอมลดทิฏฐิมานะเพื่อส่วนรวม และมั่นคงในธรรม ไม่ใช้อำนาจในทางมิชอบ” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในขันติบารมี 6.10 ภาษิตหมวดขันติบารมีที่มีมาในชาดก ความอดทนอดกลั้นช่วยให้มิต้องพลาดไปทำบาปแล้วต้องไปใช้กรรมในอบาย หากอดทน ตอนเป็นคนได้ก็ไม่ต้องไปอดทนในนรก หากไม่อดทนในมนุษยโลกก็ต้องไปใช้สิทธิในนรก ในโลกมนุษย์นี้มีกิเลสรอบด้านทำให้ต้องอดทนรอบด้าน และกิเลสดูเหมือนจะอาศัยสิ่งที่ แทรกซึมอยู่ทั่วบรรยากาศมากระตุ้นการทำงานของมันอยู่เสมอ ในอากาศมีลมปากของคนทำให้ ต้องทนต่อวาจากระทบกระทั่ง ที่ผิวหนังร่างกายก็อาศัยแดดฝนมากระทบจนร้อนหนาวอ่อนแข็ง ทำให้ต้องทนต่อความลำบากตรากตรำ ลึกเข้ามาในร่างกายก็อาศัยเชื้อโรคสารพัดทำให้ต้องทนกับ ทุกขเวทนา เลยเข้าไปถึงใจก็ต้องทนต่อเชื้อโรคของใจคือกิเลส ทนความอยากสารพัน ผู้มีขันติต้องยอมทนให้เขาด่า ดูหมิ่นดูถูก ทนต่อความอัปยศอดสู ทนหอกคือคำพูดที่พุ่งมา บั่นทอนกำลังใจ ทนดาบคือสายตาที่เชือดเฉือน ริษยา มุ่งมาดปองร้าย เหล็กทนรนไฟไม่คดงอ ก่อขึ้นรูปเป็นยอดกระบี่ดีดังใจ.. 178 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี ส บาร