การเลือกมิตรและการรู้คุณ : หน้า 259/334

ไม่แน่นอน พูดกลมกล่อม แต่จิตกระด้างหยาบคายเพ่งโทษ ไม่ควรคบ บุคคลนั่งหรือนอนที่ร่มเงาของต้นไม้ใด ไม่ควรหักรานกิ่งของไม้นั้น เพราะผู้ประทุษร้าย มิตรเป็นผู้ชั่วช้า ผู้ขจัดความสงสัยได้ชื่อว่าเป็นเกาะ เป็นที่พึ่งพาของบุรุษนั้น คนมีปัญญาไม่พึงละ มิตรภาพกับอาจารย์เช่นนั้น คนยังมีหวังอยู่ตราบใด ตราบนั้นยังคบหากันอยู่ เมื่อเขาเสื่อมจากประโยชน์ คนโง่จะ ทอดทิ้งเขา ผู้ที่ผู้อื่นทำความดีให้ก่อน เมื่อสำเร็จประโยชน์ที่ต้องการแล้วกลับไม่รู้คุณ ประโยชน์ของ ผู้นั้นจะเสื่อมสลายไป ส่วนบุคคลที่ผู้อื่นทำดีให้จนสำเร็จประโยชน์ที่ต้องการแล้ว ก็ยังรู้คุณประโยชน์ ที่เขาปรารถนาจะเพิ่มพูนขึ้น ผู้ใดยกย่องและคบหายสัตบุรุษ อสัตบุรุษย่อมทำผู้นั้นแหละให้เป็นเหยื่อ เหมือนเสือโคร่ง คืนชีพจับมาณ ผู้ร่ายมนตร์ปลุกตนขึ้นมากินเสีย ฉะนั้น ไม่ควรสนิทสนมเป็นมิตรกับคนชั่ว คนมักโกรธที่น่าชัง ผู้เป็นอริยะรู้ประโยชน์จะไม่ สนิทสนมกับอนารยชนคนชั่ว เพราะแม้อยู่ร่วมกันเป็นเวลานานก็ยังทำชั่วอยู่ คนทุศีลไม่มียางอาย แม้อยู่ร่วมกันนานก็มิได้คำนึงถึงการอยู่ร่วมกันนั้น ย่อมทำแต่กรรมลามกเท่านั้นเอง บุคคลรู้ว่าผู้นี้ เป็นเช่นเดียวกับเราด้วยศีล ด้วยปัญญา ด้วยสุตะพึงทำไมตรีกับบุคคลนั้น เพราะการสมาคมกับ สัตบุรุษนำมาซึ่งความสุขแท้ บัณฑิตทั้งหลายไม่ทําการพบปะกัน สนิทสนมกัน หรือคุณที่ทำไว้ในกาลก่อนให้เสื่อมสูญไป ส่วนคนพาลทั้งหลายทําการพบปะกัน สนิทสนมกัน หรือคุณที่เขาทำไว้ในกาลก่อนให้เสื่อมสูญไป คุณที่ทำไว้ในคนพาลถึงจะมากก็เสื่อมไปหมด เพราะคนพาลเป็นคนอกตัญญู ส่วนคุณที่ทำไว้ใน นักปราชญ์ทั้งหลายถึงจะน้อยก็ไม่เสื่อมหายไป เพราะนักปราชญ์มีความกตัญญูดี ผู้มิใช่มิตร เมื่อเห็นเพื่อนแล้วไม่ยิ้มแย้ม ไม่ร่าเริงต้อนรับเพื่อน ไม่แลดูเพื่อน กล่าวคำย้อน เพื่อน บุคคลมิใช่มิตรจะคบหาศัตรูของเพื่อน ไม่คบหามิตรของเพื่อน ห้ามผู้ที่กล่าวสรรเสริญเพื่อน สรรเสริญผู้ที่ด่าเพื่อน บุคคลผู้มิใช่มิตร ไม่บอกความลับแก่เพื่อน ไม่ช่วยปกปิดความลับของเพื่อน ไม่ สรรเสริญการงานของเพื่อน และไม่สรรเสริญปัญญาของเพื่อน ผู้มิใช่มิตรจะยินดีในความฉิบหาย ของเพื่อน ได้อาหารที่ดีมีรสอร่อยมาแล้วก็มีนึกถึงเพื่อน ไม่ยินดีอนุเคราะห์เพื่อนว่าทำอย่างไรถึง เพื่อนของเราจะได้ลาภอย่างนี้บ้าง ส่วนผู้เป็นมิตรนั้นย่อมระลึกถึงเพื่อนผู้อยู่ห่างไกล ยินดีต้อนรับ เพื่อนผู้มาหา รักใคร่จริง ทักทายปราศรัยด้วยวาจาไพเราะ คบหามิตรของเพื่อน ไม่คบหาผู้ที่มิใช่ มิตรของเพื่อน ห้ามปรามผู้ที่ด่าติเตียนเพื่อน สรรเสริญผู้ที่พรรณนาคุณความดีของเพื่อน ผู้เป็นมิตร ย่อมบอกความลับ แก่เพื่อนได้ ปกปิดความลับของเพื่อน สรรเสริญการงานของเพื่อน และสรรเสริญ 242 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า า ร มี