ชาดก วิถีนักสร้างบารมี : หน้า 235/334

วันหนึ่ง ขณะที่พระราชาทรงเล่นสกา จู่ๆ ก็มีบุรุษหนุ่มผู้หนึ่งปรากฏตัวมาขอท้าเล่นสกากับ พระองค์ ชายหนุ่มผู้นี้พกแก้วมณีวิเศษและม้าอัศจรรย์มาเป็นของเดิมพัน แล้วทูลถามพระราชาว่าจะ ให้อะไรตนเป็นของเดิมพัน พระราชายินดีให้ชายหนุ่มเลือกเอาของทั้งหมดได้ตามความพอใจ โดย ยกเว้นตัวพระองค์กับพระมเหสีและเศวตฉัตรเท่านั้น จากนั้นพระราชาจึงรับสั่งให้อำมาตย์จัดแจง โรงสกาทันที พระองค์ทรงทอยลูกสกาไปอย่างมั่นใจว่าพระองค์ต้องทรงชนะอย่างแน่นอน แต่พระราชา แพ้! ชายหนุ่มหัวเราะเริงร่า พระราชาทรงไม่เคยเล่นแพ้ใครมาก่อนเลย จึงให้อัปยศอดสูพระทัยยิ่งนัก ตรัสให้ชายหนุ่มเลือกเอา ช้าง ม้า โค แก้วมณี รัตนสมบัติทั้งหลายไปได้ตามความพอใจ แต่บุรุษหนุ่มนี้ กลับขอเพียงสิ่งเดียวคือ วิธูรบัณฑิต พระราชาทรงปฏิเสธทันที ตรัสว่า.. “วิธุรบัณฑิตเป็นเช่นกับตัวเรา! เราให้เจ้าไม่ได้หรอก!” พระราชาทรงให้บุรุษหนุ่มเลือกอย่างอื่นแทน แต่ชายหนุ่มก็ยืนยันไม่ยอมเลือกอย่างอื่น เด็ดขาด กลับเลือกเอาวิธูรบัณฑิตแทนอย่างอื่นทั้งหมด พร้อมทั้งกล่าวว่า.. “ป่วยการที่จะโต้เถียงกัน! เราไปถามท่านวิธูรบัณฑิตกันดีกว่าว่าจะตัดสินยังไง? ถ้าวิธุรบัณฑิต ตอบอย่างไรก็ตกลงตามนั้น ท่านจะตกลงไหม?” พระราชารับคำ ทั้งสองจึงมุ่งตรงไปยังโรงธรรมสภา วิธูรบัณฑิตลงมาถวายบังคมพระราชา บุรุษนั้นได้กล่าวว่า.. “ท่านบัณฑิต! กิตติศัพท์ท่านระบือลือไกลไปว่าท่านนั้นตั้งอยู่ในธรรม ย่อมไม่พูดเท็จแม้ ต้องตาย วันนี้เราจะเห็นว่าสมคำร่ำลือหรือไม่? วันนี้พระราชาทรงแพ้พนันข้าพเจ้า ข้าพเจ้าเลือก ท่านเป็นรางวัล ท่านเห็นสมควรหรือไม่?” วิธูรบัณฑิตสอบถามกติกาจากพระราชา แล้วลงความเห็นว่า บุรุษนี้สมควรได้ตนไปโดย ชอบธรรม บุรุษหนุ่มปรบมือเริงร่ากล่าวว่า.. ข้าพเจ้า” “วิธูรบัณฑิตเป็นปราชญ์ แต่พระราชาไม่ทรงตั้งอยู่ในธรรม ไม่ทรงยอมให้วิธูรบัณฑิตแก่ พระราชาทรงโทมนัสที่เห็นวิธุรบัณฑิต ไม่เห็นแก่พระองค์บ้างเลย กลับเห็นแก่ชายหนุ่มที่ เพิ่งเห็นกันเป็นครั้งแรก ทรงเคืองพระทัยจึงตรัสแก่บุรุษนั้นว่า “ถ้าอย่างนั้นเชิญท่านรับเอาวิธูรบัณฑิตไปตามความชอบใจเถอะ!” แต่พระราชาก็ยังทรงอาลัยอาวรณ์วิธุรบัณฑิตอยู่ในพระทัยลึกๆ ทรงเสียดายว่าต่อไปนี้จะ ไม่ได้ฟังธรรมจากท่านบัณฑิตอีกแล้ว ทรงอ้อนวอนขอให้วิธูรบัณฑิตพักอยู่ก่อนสักคืนหนึ่งเพื่ออยู่ 218 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี บาร