ชาดกในหมวดทานบารมี : หน้า 21/334

บทที่ 1 ชาดกในหมวดทานบารมี ...เมื่อพลมารเข้าไปใกล้โพธิมณฑล บรรดาเทพทั้งหมดหนีไปสุดขอบจักรวาล ท้าวมหาพรหม กลับไปยังพรหมโลก เหลือแต่พระมหาบุรุษองค์เดียวเท่านั้น เทวบุตรมารสั่งให้บริวารเข้าโจมตีทาง ด้านหลัง พระมหาบุรุษทรงมองสามด้าน เห็นแต่ความว่างเปล่า ทรงเห็นพลมารจู่โจมมาทางด้านบน จึงทรงดำริว่า ชนเหล่านี้มุ่งหมายเอาเราผู้เดียว เราไม่มีใครอื่นในที่นี้ มีแต่ บารมี 10 นี้เท่านั้นที่เรา ชุบเลี้ยงไว้ตลอดกาลนาน เพราะฉะนั้นเราจะทำบารมีเท่านั้นให้เป็นยอดของหมู่พล เอาศาสตราคือ บารมีนี้แหละประหาร กำจัดหมู่พลมารนี้เสีย ดังนี้แล้วจึงทรงนั่งรำลึกถึงบารมีทั้ง 10 เจ้าชายสิทธัตถะทรงขับไล่หมู่มารภายนอกที่มารุกราน จากนั้นทรงตั้งพระวิริยะ กำราบ กิเลสมารภายในเสร็จสิ้นเด็ดขาด ทรงเห็นแจ้งแทงตลอดพระสัพพัญญุตญาณ ด้วยพระบารมีที่พระองค์ ทรงสั่งสมมายาวนานจนเต็มรอบที่พระองค์ทรงตั้งพระทัยไว้ บารมี 10 จึงเป็นดั่งหมู่พลโยธา ซึ่งเมื่อ มีกำลังแข็งกล้าก็จะกำราบข้าศึกคือกิเลสได้ โดยมิต้องถูกครอบงำ เป็นทาสกิเลสอีกต่อไป.. หากอุปมาวิถีนักสร้างบารมี เป็นดังวิถีแห่งสงครามที่ต้องสู้รบกับอธรรม แล้วบารมีทั้ง 10 เป็นดังหมู่คนโยธา ถ้าเช่นนั้น ทานบารมีก็เปรียบกับ “ทัพเสบียง” นิสัยต่าง ๆ ในหมวดหมู่ทานบารมี จึงเปรียบเหมือนขุนศึกทั้งหลายที่มีหน้าที่จัดเสบียงให้ กองทัพไปเอาชนะศัตรูให้กองทัพอิ่มหนำสำราญเป็นสุข มิให้ขาดตกบกพร่อง ทั้งยังต้องควบคุมป้องกัน เสบียงมิให้ข้าศึกมายึดชิง ทัพนี้จึงเป็นสัญลักษณ์แห่งขุมกำลังของกองทัพ ส่วนความตระหนี่คือ ข้าศึก ที่ตีชิงเสบียง ทานบารมีคือกำลังผลิตเสบียง ทานบารมี เป็นเครื่องบ่มนิสัยรักการให้และเสียสละเป็นชีวิตจิตใจ เป็นสุขยิ่งนักที่ได้ให้ ไม่เห็นแก่ตัวคิดเอาแต่ได้ มีน้ำใจให้หมู่คณะ ไม่ดูดายทอดธุระ ผู้มีนิสัยเหล่านี้จะเป็นที่รัก และรับน้ำใจจากผู้คนทั้งหลาย ทำให้มีพวกพ้องบริวารและ โภคทรัพย์มากมาย เมื่อเกิดมาใหม่เป็นผู้ไม่ขัดสน สร้างบารมีได้สะดวกสบาย หากทานบารมีบกพร่อง หนทางการสร้างบารมีจะไม่ปลอดภัย เพราะทำให้เกิดนิสัยเห็นแก่ ตัว มีใจคับแคบ ขาดน้ำใจให้หมู่คณะ เอาเปรียบกินแรง ถ่วงความเจริญของหมู่คณะ ติดตัวไปข้ามชาติ ทำให้ต้องไปรับความขัดสนคับแค้นใจในอนาคต เปิดโอกาสให้ไปอบาย เช่น ไปเป็นเปรตหรือเป็น คนอนาถาหมดโอกาสสร้างบารมี และนิสัยตระหนี่ที่มีอยู่จะทำตนให้ตกต่ำลงเรื่อย ๆ เช่น อานันทเศรษฐี ชื่อวิทูเรนิทานกถา, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน, มก. เล่ม 70 หน้า 145 4 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี