ปฐมสัมผัสบทที่บรรทัด ๑ - หน้า 295 : หน้า 300/409

ประโยค - ปฐมสัมผัสบทที่บรรทัด ๑ - หน้า 295 ถากว่าด้วยภูมิปัญญาสัญลักษณ์ ก็พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะทรงแสดงองค์เทศแห่งคุณทั้งหลาย ที่ดูถูกดูแคลนเป็นเหตุอันควรให้หล่านั้น จึงคิดว่า "เอว สามมิติ จิตตู " ดังนี้เป็นต้น. ในคำว่า " โส อเว" เป็นต้นเหตุนั้น มีวิจฉฉังดังต่อไปนี้ บทว่า โส อเว คือ โอ อะ กล่าวว่า นั่นน บทว่า เอว นั้น เป็นบทแสดงลำดับแห่งจตุถาดมา. มืออธิบว่า " เราได้เฉพาะ จตุถาดน ด้วยลำดับดังนี้. บทว่า สมาธิต ความว่า ( เมื่อจิตของเรา ) ตั้งมั่นแล้ว ด้วยสมาธิโณจตุถาดนนี้. ส่วนในคำว่า ปริสุทธ์ เป็นต้น มีวิจฉฉังดังต่อไปนี้ ชื่อว่า บริสุทธ์ เพราะมีสติเป็นธรรมชาติโสรสุทธิ อนุญาให้ เกิดแล้ว มีคำอธิบายไว้ว่า " ชื่อว่า ผุดผ่อง คือโสว่าสง เพราะ ความเป็นธรรมชาติโสรสุทธิ์นั้นเอง. ชื่อว่า ไม่มีภัสเสเพียงดำเนิน เพราะความที่เกิดสัสเพียงดำเนิน มาระเป็นต้น อัมรรกำจัดแล้ว เพราะมิ่งดังปัจจัยมีสุขเป็นต้น เสียได้ ชื่อว่า มีอุโฆษสราท ไปแล้ว เพราะความไม่มีภัสเพียง ดำเนินนั้นเอง. จิตอบเศร้าหมอง เพราะกิเลสเพียงดังนั้นน. ชื่อว่า เป็นธรรมชาติโ่อน เพราะอบรมดีแล้ว มีคำอธิบายว่า