ปฐมสมณปัจจาสำหรับแปลภาค ๑ - อรรถาธิบายบท ๔ ของบุคคล ๕ ประเภท : หน้า 298/409

ประโยค(ตอน) - ปฐมสมณปัจจาสำหรับแปลภาค ๑ - หน้าที่ 293 [ อรรถาธิบายบท ๔ ของบุคคล ๕ ประเภท ] มาน ๔ อย่างเหล่านี้ ดังพรรณนามานี้ ของบุคคลบางกลุ่ม มีความดีที่ตอบอารมณ์เป็นหนึ่งเป็นประโยชน์ ของคนบางพวกเป็นบาท แห่งวิปัสสนา ของคนบางพวก เป็นบาทแห่งอธิษฐาน ของคนบาง พวก เป็นบาทแห่งโรร่ ของคนบางพวก มีการก้าวสู่พัฒนาขึ้น ประโยชน์ บรรดาบุคคล ๕ ประเภทเหล่านั้น อนทั่ง ๕ ของพระดีนาสพ ทั้งหลาย มีความที่ตอบอารมณ์เป็นหนึ่งเป็นประโยชน์ จริงอยู่ พระอิณาสเหล่านี้ตั้งใจว่า " เราเข้าถามแล้ว มิติมีอารมณ์ เป็นหนึ่ง จักอยู่เป็นสุขตลอดวัน " ดังนี้ แล้วทำบริการในกลิ่น ให้สมาบัติ ทั้ง ๕ เกิดขึ้น มานทั้งหลายของเหล่าพระสะและบูชานุผู้ออกจากสมาบัติแล้ว ตั้งใจไว้ว่า " เรามีดั้งมันแล้ว จักเห็นแจ้ง " แล้วให้เกิดขึ้น จัด ว่าเป็นบาทแห่งวิปัสสนา ส่วนบุคคลเหล่านี้ ให้สมาบัติทั้ง ๔ เกิดขึ้นแล้ว จึงเข้ามาน ที่มีอธิษฐานเป็นบาท แล้วออกจากสมาบัติ ปราณาอธิษฐาน มีมัย ดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า " แม่เป็นคน ๆ เดียว กลับเป็น มากคนก็ได้ " ดังนี้ จึงให้เกิดขึ้น มานทั้งหลายของบุคคลเหล่านัน ย่อมเป็นบาทแห่งอธิษฐาน ส่วนบุคคลเหล่านี้ ให้สมาบัติทั้ง ๒ เกิดขึ้น จึงเข้ามาโรธ