วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ : หน้า 263/324

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 261 ผู้ปฏิบัติดี ไม่เป็นผู้ปฏิบัติชั่ว ดุจพวกสาวกของเจ้าลัทธิทั้งหลายผู้ขาด วิชชาและจรณะ ที่เป็นบุคคลจำพวกทำตนให้ร้อน ( ทรมานตัวเองให้ ลำบาก ) เป็นอาทิ ฉะนั้น [แก้อรรถบท สุคโต ๔ นัย พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า สุคโต เพราะเป็นผู้มีทาง เสด็จไปอันงาม ๑ เพราะเสด็จไปแล้วเป็นอันดี ๑เพราะเสด็จไปแล้ว โดยชอบ ๑ เพราะตรัสโดยชอบ ๑ (นัยที่ ๑ ผู้มีทางเสด็จไปอันงาม] เพราะว่า แม้คมนะ (ทางไป) ก็ใช้ว่า 'คต' ได ก็แลทางไป นั้นของพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นทางงาม เป็นทางสะอาด หาโทษ มิได้ ถามว่า ก็ทางไปนั้นคืออะไร? ตอบว่าคือ อริยมรรค จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นเสด็จไปไม่ข้องขัดสู่ทิศอันเกษมได้ก็ด้วยทางไปอันนั้น เหตุนั้นจึงทรงพระนามว่า สุคโต เพราะความเป็นผู้มีทางเสด็จไป อันงาม [นัยที่ ๒ ผู้เสด็จไปเป็นอันดี อนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นเสด็จไปแล้วเป็นอันดี คือพระอมต นิพพาน เหตุนั้น จึงทรงพระนามว่า สุคโต เพราะความเป็นผู้เสด็จ ไปเป็นอันดีแล้ว ประการ ๑ * หมายความว่า ศัพท์ที่ลง ๓ ปัจจัยใช้เป็นนามก็ได้