การใช้กริยาวัตตามาในไวยากรณ์ : หน้า 135/374

ไวยากรณ์และสัมพันธ ๑๙ ต ปัจจัย เป็นเรื่องของอดีต กริยาวัตตามาเป็นเรื่องของปัจจุบัน เมื่อตั้งสองมาคู่กันก็ได้ความหมายว่า เรื่องนั้นเป็นเรื่องจริงอย่างนี้ ซึ่งได้เกิดขึ้นเสร็จแล้ว และกำลังเป็นไปในขณะนั้นด้วย ดังนั้น หากความตอนใดเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นแล้วและกำลังเป็นไปอยู่ ให้แต่งเป็นรูป "t + วัตมาตานา" เช่น ความไทยว่า : ขณะนี้ อันตรายเกิดขึ้นในหมู่บ้านนั้น : อิทานี อนุตราโย ตสมิ คาม อุปปุน โหติ ฯ (แสดงว่า ผู้พูดประสงค์ว่า เวลาที่พูดนั้นอันตรายเกิดขึ้นนาน แล้ว และยังเป็นไปอยู่ ยังไม่หมดไป) ถ้าแต่งเป็นว่า : อิทานี อนุตราโย ตสมิ คาม อุปปุต ชิต ฯ (แสดงว่า ผู้พูดเน้นว่า อันตรายกำลังเกิดขึ้นอยู่ที่เดียว ซึ่งการยังไม่เสร็จสิ้น ก็เป็นผิดความประสงค์) หรือแต่งว่า : อิทานี อนุตราโย ตสมิ คาม อุปปุนโน (หรือ อุปปุชฌติ ฯ (แสดงว่า อันตรายเกิดขึ้นเสร็จแล้ว เดี๋ยวนี้ผ่านไปแล้ว หรือยังอยู่งไม่แน่ใจ และคำว่า อิทานี กับ อุปปุนโน หรือ อุปปุชฌ เป็นกาลกันอยู่ในตัว) ความไทยว่า : ท่านผู้เจริญ เมื่อก่อนกระผมเป็นสามเณร แต่เดี๋ยวนี้ กระผมเป็นคฤหัสแล้ว อนิ่ง กระผมเมื่อวช ก็ไม่ได้วาชด้วยศรษะบวด เพราะกลัวแต่ อันตราย ในหนทาง