วิถีธรรมกรณเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑ : หน้า 260/405

ประโยค - วิถีธรรมกรณเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑- หน้า 259 และอุทธิจิตนาไม่เป็นปัจจัยของวิญญาณฉันใด แม้อุทธิจิตนา ก็ไม่เป็นฉันนั้น เพราะเหตุนั้น ถึงอุทธิจิตนันต์ก็ต้องคัดออก ในความเป็นปัจจัยแห่งวิญญาณ แต่คนทั่งปวงนั้นก็ยังเป็นธรรมมียอวิชชาเป็นปัจจัย (เหมือนกัน) ส่วนจิตนา ๒๕ ทั้งหมด ที่เกิดขึ้นในนาโนทวาร (โดย) ไม่ยิ่ง วิญญาณทั้งสองให้ตั้งขึ้น เป็นจิตส่งขบวน แสวนประกาดังนี้ ตกนนี้ก็เข้าไปสู่ภาคก่อน (คือผมวกอยู้กับตกะ ก่อน) นั่นเอง เพราะนั่นน ว่าโดยใจความแล้ว ความที่อวิชชาเป็นปัจจัย (แซงส่ง) ก็พึงทราบโดยที่เป็นปัจจัยแห่งอวิชชา ๓ มี บุญญาภิสังกิจกรรมเป็นต้นนั้นแล ในข้อนั้น หากมีปัญหาว่า “ก็ย่อฉะจะงั้นรบได้อย่างไรว่า สังขารทั้งหลายเป็นธรรมมียอวิชชาเป็นปัจจัย ?” คำแก้ก็มีว่า “ทราบ ได้โดยที่อวิชชามี มันจิ้งมี” แห่งจริง ความไม่รู้ในฐานะทั้งหลาย มีกุฏเป็นต้นที่เรียกว่าจิตวา บุคคลใดจงจะไม่ด้ายก่อนแล้ว บุคลนั้น เพราะความไม่รู้ในทุกกันและในฐานะนอกนี้มันเป็นอย่าง จึงถือ เอาสงสารทุกโดยสำคัญว่าเป็นสุข โลงก็สงสารทั้ง ๓ อย่าง ซิ่ง เป็นเหตุแห่งสงสารทุกนั้นเองขึ้น เพราะไม่รู้ในสมุทัย จึงสำคัญเห็น