ศึกษาธรรมเพื่อการพัฒนาคุณธรรมในชีวิต : หน้า 198/450

ประโยค (ตอน) - ดูฑ์ส่วนปาฐกถาแปลภาค ๑ หน้า ๑๙๗ บทว่า โทวามอสุราคณธ์ คือ (ด้วยธรรม) อันกระทำความ เป็นผู้ว่ายาก อธิบายว่า "ก็ธรรมทั้งหลายเหล่าใด ย่อมทำบุคคล ให้เป็นผู้ว่ายาก เป็นผู้ประกอบด้วยธรรมเหล่านั้น" ก็บันฑิตพึงทราบธรรมเหล่านี้ มี ๗ อย่าง คือ ความ เป็นผู้มีความปรารถนามาก ๑ ความยากลำบาก ๑ ความเป็นคน มั่งโกรธ ๑ ความโกรธ ๑ เพราะความโกรธเป็นเหตุ ๑ ความเป็น ผู้มักจะง่วงเพราะความโกรธเป็นเหตุ ๑ ความเป็นผู้ใด้ใกล้ ต่อความโกรธเพราะความโกรธเป็นเหตุ ๑ ความกลับเป็นผู้ได้เรี่ยง โจกิ ๑ ความเป็นผู้กลับรุงโจกิ ๑ ความเป็นผู้กลับปรับปรุง โจกิ ๑ ความกลัวเรื่องอื่นด้วยเรื่องอื่น ๑ ความเป็นผู้ไมพอใจ ตอบด้วยความประพฤติ ๑ ความเป็นผู้บากทุติสม ๑ ความเป็น คนริยามเป็นคนตระหนี่ ๑ ความเป็นคนโอ้อวดเจ้ามา ๑ ความ เป็นคนกระด้างดูดมุ่นผู้อื่น ๑ ความเป็นคนถือดื่มความเห็นของตน ๑ ความเป็นคนถือธรร ๑ ความเป็นผู้ทดลองได้ความ ๑ อันมากแล้วใน อนุญาตสูตรตามลำดับ โดยนิ่งว่า "คู่ก่อนกุญทหลาย ๓ ธรรมน อันทำความเป็นคนว่ายากเหล่าใด? คู่ก่อนผู้อยู่หลาย ๓ ภัยย ในศาสนนี้เป็นผู้มีความปรารถนาลามก" ดังนี้ เป็นต้น ผู้ใด ไม่อด ไม่ทนโอวาท เพราะเหตุนี้ ผู้นั้น ชื่อว่า อัคคมะ ผู้ใด เมื่อไม่ปฏิบัติ ตามที่ท่านพราสอน ไม่รับอาสสนี โดยเบื้องวา เพราะเหตุนี้ ผู้นั้น ชื่อว่า มีปรกิไม่รับโดยเบื้องวา